آفتاب كمتر تواند ديد و زود اشك فرود آرد و عطسه برافتد و اين علت خداوند زكام و نزله و مرطوبان را بيشتر افتد . علاج اين علت دستكارى است و دستكارى آن از رنج و خطر خالى نيست از بهر آن كه پوست پلك ببايد شكافت ، اگر كمتر از مقدار شكافند ، مقصود حاصل نباشد و اگر زيادت شكافند ، بيم باشد كه غضروف پلك شكافته شود و شرناق از پوست پلك آزاد نباشد ؛ ليكن باز آن پيوسته باشد و تمام برداشتن متعذر باشد و اگر چيزى بماند نمك اندر جراحت بايد كرد تا باقى آن را بسوزاند و بخورد بدين سبب از رنج و خطر خالى نباشد و على بن عيسى الكحال اندر كتاب خويش گويد : ابن الخشاب را شرناقى عظيم پديد آمد و قوم و قرابات او دستورى ندادند دستكارى كردن ، من مدتى آن را به ذرور اغبر و ذرور اصفر و طلاء صبر و اقاقيا و حضض و سك و شياف ماميثا و اندكى زعفران همه را به آب مورد سرشته علاج كردم بدين زايل شد .
شَظايا : ( ع . ا ) . جِ شظية . ( اقرب الموارد ) . سرهاى اضلاع سفلى كه شبيه به غضروفاند . ( ناظم الاطباء ) . ريشههاى هر چيز . ( آنندراج ) . در لغات طب نوشته كه شظايا به معنى ريشههاى مغز حرام است . ( آنندراج ) .
شُعَب : ( ع . ا ) . جِ شُعبَة . شعبهها . ( ناظم الاطباء ) . شاخهها و فرع ها . و ر . ك - : شعبه . ريشهها .
شَعْرى : ( ص نسبى ) . شَعرى . منسوب به شعر يعنى مويين . ( ناظم الاطباء ) . مويين .
شُعور : ( ع . ا ) . ( امص ) . فهم و دريافت و ادراك و معرفت . ( ناظم الاطباء ) . زيركى و فِراست .
شَقّ : ( ع . ا ) . ( ا ) . يك قسمت از دو قسمت بدن از طول .
شَقّ : ( ع . مص ) . شكافتن . دريدن . ( تاج المصادر ) . بزل . برآمدن دندان . ( آنندراج ) .
شَقّ : ( ع . ا ) . چاك . كفتگى . شايد معرب از شكاف و شكافتن فارسى . درز . صدع .
( ا ) . يك قسمت از دو قسمت بدن از طول . نيم و نصف . ( ناظم الاطباء ) .
- دو شق : دو نيمه . دو شقه . دو قسمت .
شَقّ : ( ع . ا ) . شكاف و چاك و رخنه و درز . ( ناظم الاطباء ) . شكاف . و در فارسى با لفظ خوردن و زدن مستعمل . ( آنندراج ) . ( ا ) . يك قسمت از دو قسمت بدن از طول . نيم و نصف . ( ناظم الاطباء ) . - دو شق : دو نيمه . دو شقه . دو قسمت .
خلاصة الحكمة ( فارسى ) — صفحة 422
مساهمون: محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
ص٤٢٢