مطبوخ حاشا
مطبوخ حاشا : جوشانيدهء برگ حاشا با آب به مقدار يك جزء حاشا و پنج جزء يا زيادتر از آب را مطبوخ حاشا نامند . آشاميدن طبيخ آن با عسل جهت عسر النفس و نفس انتصابى و اخراج حيات و ادرار حيض و بول و اخراج جنين و مشيمه . « 1 »
مطبوخ زوفا
مطبوخ زوفا : جهت ربع و ضيق النفس و سرفه نافع است .
صنعت آن : عناب ده دانه ؛ سپستان بيست دانه ؛ مويز بىدانه پانزده دانه ؛ انجير زرد يازده دانه ؛ اصل السوس محكوك چهار مثقال ؛ پرسياوشان سه مثقال ؛ تخم خطمى ، تخم خبازى ، زوفاى خشك ، بيخ سوسن ، حلبه ، از هر يك ، دو مثقال ؛ در چهار رطل آب بجوشانند تا به ربع رسد ، پس صاف نموده هر روز سى مثقال او را با بنفشه مربا يا لعوق خشخاش يا معجون منقى به اضافهء روغن بادام بنوشند . « 2 »
مطبوخ قنطوريون
مطبوخ قنطوريون : امراض بلغمى و نزول الماء را نافع باشد با يك مثقال و نيم ايارج فيقرا معجون به عسل در آن حل نموده بنوشند و الّا ايارج را حب نموده ، بلع كنند و مطبوخ را از عقب بياشامند و هر هفته مىخورند اجزا چهار جزء است .
صنعت آن : قنطوريون و تربد سفيد نيم كوب ، هر كدام ، سه درم ؛ بسفايج نيم كوفته ، هفت درم ؛ مويز منقى بيست درم ؛ در صد و پنجاه درم آب بپزند تا به ثلث آيد . « 3 »
مطنجن / طيجن
مطنجن : مأخوذ از كلمه طيجن به معنى سرخ كردنى است . غذاهايى كه با تابه سرخ كنند .
طيجن : طاجن است كه طابق و به فارسى تابهء نانپزى نامند . « 4 »
هامش
( 1 ) . محمد حسين عقيلى خراسانى ؛ مخزن الادويه ، ذيل مادهء « حاشا » .
( 2 ) . مجمع الجوامع ( قرابادين كبير ) ، ج 2 ، ص 157 .
( 3 ) . محمد صالح هروى ؛ قرابادين صالحى ( تحفة الصالحين ) ، ص 289 .
( 4 ) . محمد حسين عقيلى خراسانى ؛ مخزن الادويه ، ص 964 ، فهرست آخر « مخزن الادويه » .