خواص : گفته كه اين مرهم به نهايت نافع است ، هرگاه خواهند كه جراحت را از وسخ پاك سازند .
بگيرند اندكى از اين مرهم به موم و روغن مخلوط كنند و بر جراحت بگذارند كه پاك كند و اگر به تكرار احتياج افتد و خواهند كه به همين مرهم علاج كنند ، هر روز قدرى از مرهم بيفزايند و موم و روغن كمتر كنند تا تيز گردد و گوشت فاسد را بخورد و چون صاف شد بر موم و روغن بيفزايند و از مقدار موم چيزى كم كنند تا جراحت زود نيك شود .
صنعت آن : بگيرند روغن گل يا روغن كنجد يا روغن ديودار هر كدام كه باشد بيست مثقال و گرم كنند و پنج مثقال ، موم در آن بگذارند و بر هم زنند و چهار مثقال ، زنگار بسيار نرم سوده ، بعد از فرود آوردن از آتش كه حرارت آن كم شده باشد در آن ريخته بر هم زنند تا نيكو مخلوط گردد .
مرهم زنجار : منقول از اصول التراكيب نجيب الدين سمرقندى .
خواص : نواصير و حرق النار و قروح وسخه و ضره را نافع و پاك كننده و خورندهء گوشت مرده است .
صنعت آن : بگيرند زنجار ، يك اوقيه ؛ انزروت ، اشق ، از هر يك ، نيم اوقيه ؛ با سركه نرم سوده ، با عسل سرشته ، استعمال نمايند . « 1 »
[ مرهم ] سفيدآب / مرهم اسفيداج / مرهم سفيدآب قلعى
مرهم سفيدآب : مزاج حار را نافع است و گوشت بروياند و بثور بلخيه را زايل سازد .
صنعت آن : مرداسنگ پنج مثقال با سركه بسايند و با روغن گل تسقيه كنند تا غليظ گردد و پنج مثقال ، سفيدآب قلعى و اندكى كافور اضافه نمايند . « 2 »
مرهم سياه / مرهم اسود
مرهم اسود : به نسخهء آن مرحوم ، يعنى حكيم معتمد الملوك سيد علوى خان - قدس سره .
هامش
( 1 ) . همان ، ص 583 .
( 2 ) . محمد صالح هروى ؛ قرابادين صالحى ( تحفة الصالحين ) ، ص 280 .