خواص : نافع است از براى تبهاى كهنه و صلابت كبد و جسائت و اورام آن و از براى ضرر ضربه كه بر اعضا و احشا رسد .
صنعت آن : ريوند چينى ، هشت درم ؛ فوة الصبغ ، عود ، لك ، از هر يك ، چهار درم ؛ تخم كرفس ، غافث ، انيسون ، از هر يك ، سه درم ؛ كوفته و بيخته اقراص سازند هر قرصى يك مثقال .
شربتى : يك قرص با سكنجبين .
تذكّر : و در نسخهء ميزان الطبايع به جاى عود ، لكِ مغسول است و گفته با ترنجبين محلول در آب صافى نموده سرشته اقراص سازند . و اين نسخه شش جزء است .
و مزاجش گرم است در يك درجه و ثلث درجه و خشك است در آخر درجه سوم . « 1 »
قرص زرشك صغير / قرص انبرباريس صغير
قرص انبرباريس صغير : به نسخهء سيد اسماعيل كه در ذخيره ذكر كرده .
خواص : گفته كه اين قرص نافع است از براى بيمارىهاى جگر گرم و تبهاى گرم را سود دارد .
صنعت آن : انبرباريس ، ده درم ؛ تخم كاسنى ، تخم خرفهء مقشر ، مغز تخم خيار بادرنگ ، از هر يك ، سه درم ؛ گل سرخ منزوع الاقماع ، پنج درم ؛ ريوند چينى ، يك درم ؛ سنبل الطيب ، نيم درم ؛ كوفته ، بيخته به لعاب بزرقطونا سرشته اقراص سازند و بر پشت غربال پهن كرده در سايه خشك نمايند .
شربتى : يك مثقال تا دو درم با سكنجبين .
و قوّتش تا شش ماه باقى است .
تذكر : در نسخهاى كه محمود بن الياس در حاوى صغير ذكر كرده وزن انبرباريس ، پانزده درم و وزن سنبل الطيب ، يك درم است .
و گفته كه شربتى از اين قرص يك مثقال است . « 2 »
هامش
( 1 ) . همان ، ج 2 ، ص 132 .
( 2 ) . همان ، ج 1 ، ص 352 .