تشنج :
علامتش عسر نفس و فرو رفتن اضلاع است .
علاج :
داغ تهيگاه است كه هر طرف را سه داغ مثلث بكنند و يكى زير ناف .
دپيه :
علتى است با كثرت تشنگى و بىآرامى و نفس بسيار زدن و اضطراب حركات .
علاج :
تبريد به ماء الشعير و تعليف به كدوى تازه و هندوانه و دوغ آب و فصد عروق و حشيات و تضميد جرادهء كدو و خيار و امثال آن و يخِ بسيار دادن و سعوط به كافور و آب گشنيز و حقنه با شير تازه و آب دلمه كنند .
مغيّر الالوان :
چون بهايم را خواهند كه تغيير رنگ او شود ، بايد خاكستر بيخته را به آب خمير كرده ، به قوت تمام بمالند تا چرك زايل شود و به آب گرم بشويند ، پس موضع را با شبّ يمانى به قوت تمام بمالند . و به جهت سياه كردن ، بقم را به آب نيل پخته ، بمالند سياه گردد . در جهت سرخ كردن ، بقم را به آب ملح القلىِ پخته ، ضماد نمايند . و جهت كبودى ، نيل را كمتر از بقم كنند . و جهت سفيد كردن ، تدهين به روغن وزغ كنند و آن ، در مبيضات موى مذكور شد .
حيله :
اكتحال عسل بلادر ، مورث بياض چشم حيوانات است . و اكتحال خربق ، رافع آن و از اسرار است . سعوط آب پودنه در دماغ شتر ، رافع مستى او و از مجربات است .
باب بيست و سوم : در قلع آثار لباس و جامه و امثال آن
قلع رنگ سياهى :
دو جزء اشنان و يك جزء انار دان را با سركه و آب بجوشانند و آن چنان گرم كرده موضع سياهى را در آن بگذارند به حدى كه دست تاب گرمى او آرد ، پس به دست بمالند و هر گاه اثرى باقى ماند ، به آب و صابون بشويند و تصريح نمودهاند كه هر اثرى كه به آب و صابون زايل نگردد ، به اين عمل رفع شود .
و به دستور ، چون اشنان را با سركه بجوشانند و هر سياهى و الوان مختلف را به او بشويند ، بعد از آن به آب و صابون رفع آثار مىنمايند .
اثر مداد :
شير تازه با نمكِ نيم كوفته مخلوط كرده ، به آن بشويند و پس از آن به صابون و اشنان . و متفق عليه است كه ترشى ترنج ، رفع رنگ مداد و ساير آثار ميدهد .
اثر سياهى پوست انار و ساير آثار سياه :
موضع را به گوگرد دود كنند و سرگين كبوتر ماليده و بشويند .