[ 560 ]
دهن الكلكلانج :
از حكماى هند است و جهت امراض بارده مثل فالج و رعشه و درد مفاصل و اعياء و ازالهء آثار و تقويت موى و شراب او جهت تقويت جگر و معده و كليه ، نافع و مدرّ بول و حيض است : انواع هليلجات و بليله و آمله و فلفل و دارفلفل و زنجبيل ، از هر يك شش ؛ جاوشير ، اشق و سكبينج ، از هر يك پنج ؛ تربد سفيد ، چهار درهم ؛ خسك ، كرنب تازه و سداب تازه ، از هر يك ده درهم ، با يك هزار و دويست مثقال آب بجوشاند تا به نصف رسد ، پس صاف نموده ، با چهار صد مثقال روغن خروع بجوشانند تا روغن بماند .
[ 561 ]
دهن الزعفران :
كه دهن الخلوع نامند . جهت صلابات و اوجاع رحم و معده و تشنج و فساد رنگ رخسار و رفع بيخوابى و تنقيهء قروح و خروج رحم ، نافع است ؛ زعفران ، پانزده ؛ قردمانا ، شش مثقال ؛ قصب الذريره ، پنج ؛ مر صاف ، يك ؛ در سيصد مثقال روغن كنجد يك هفته خيسانيده ، هر روز بر هم زنند و با صد مثقال آب بجوشانند تا روغن بماند و صاف نمايند .
[ 562 ]
دهن لبوب السبعه :
منقول از قرادباين عيسى . به غايت مرطب و جهت امراض يابسه و ازالهء علل سوداوى و صداع و جذام و ماليخوليا ، نافع است ضماداً و شرباً و سعوطاً : مغز فندق و پسته و بادام شيرين و كنجد و حبّ الصنوبر و مغز تخم كدو و مغز بادام تلخ ، بالسوية كوبيده ، گرم كرده و بيفشارند تا روغن از او جدا شود .
[ 563 ]
دهن المبارك :
منقول از شفاء الاسقام و دهن اللقوة نامند . جهت لقوه ، فالج و كزاز و عرق النسا ، دوالى و نقرس و تحليل رياح و تهيج باه و اشتهاى طعام ، نافع . و قطور او جهت كرى و گرانى سمع و سدّه صماخ در روز ، مؤثر . و فرزجهء او جهت جميع امراض رحم ، نافع است . و مؤلف « تذكره » گويد كه مثبت ارواح و عاقد است : حلبه و شونيز ، بالسوية كوبيده ، تسقيه به روغن [ زيتون ] به طريق تحميص نمايند و بر روى آتش نرم سه مثل خود روغن را جذب كند ، پس تقطير دهن كند .
[ 564 ]
دهن الثوم :
كه دهن الراهب نامند و از جهت رهبانان تأليف يافته ، در كل امراض بارد مجرب است و اعادهء باه مأيوسين مىكند و جهت تعقد عصب و درد كمر و حدبه و بواسير و تقطير البول و سرخ كردن رنگ رخسار آزموده است . و چون در زمستان استعمال كنند محتاج پوشش نشوند : ثوم مقشّر ، يك جزء ؛ فرفيون و عاقرقرحا ، از هر يك ثلث جزء ؛