توضيحات :
( 1 ) ) - مقصود آن است كه عضله " سينه اي "
Pectoral
ضعيف و كم گوشت باشد .
( 2 ) - مقصود آن است كه عضله " سينه اي "
Pectoral
ضعيف و كم گوشت باشد .
( 3 ) - در " مر " ، " سوي " و در مج 1 ) ، " فروسو " و در " كا " " فروسوى " آمده است . فرسو : جهت پائين ، جهت سفلي در برابر برسو ( معين ) 0
( 4 ) - مقصود " گل خواري " است
Geophagisme Earth - eating
كه بيشتر در زنان در حين بارداري ديده مىشود ، يك نوع " ويار " است .
( 5 ) - قوباء : نوعي خشكريشه كه در پوست آدمي پديد آيد ( ناظم الاطباء ) (
Exantheme
شليمر ) 0 جمع آن قوابي است .
( 6 ) - مج 1 ) : " بد رنگ و روى " و در " كا " : " رنگ روى زرد " 0
( 7 ) - در " مر " و مج 1 ) : " و كساني كه داروي مسهل خورند قي و غثيان آرد . اگر بيش از دارو به سه روز قي كنند چون دارو خورد ، قي و غثيان نباشد " و در " كا " : " و كساني را كه داروي مسهل قي و غثيان آرد اگر بيشتر از آن كه دارو خواهند خورد قي كنند چو دارو خورند قي و غثيان نباشد " كه اين مطلب در نسخه اساس كار بعدا ذكر شده است .
( 8 ) - دو نسخه " مر " و مج 1 ) ، كلمه " دندانها " را اضافه دارد .
( 9 ) - شير پخت : روغن كنجد ( ناظم الاطباء ) (
Sesamum - Oil
شليمر ) 0 در مج 1 ) ، " روغن شيرخشت " .
شيرخشت -
Sesamum
( 1 / 82 )
( 10 ) - در ساير نسخه ها ، " رفاده " آمده است . رفاده پارچه ايست كه با آن زخم و جراحت را ببندند
Band 0
( 11 ) - در " مر " ، " وقت قي كردن " و در مج 1 ) ، " اوقات قي كردن " آمده است .
( 12 ) - مج 1 ) ، پس از شراب ، جمله " يا اندكى شكر با آب سيب بخورد " را اضافه دارد . اين اضافه بعدا در متن اصلي آمده است .
( 13 ) - در " مر " و " كا " " شسته " آمده است .
( 14 ) - نسخه " كا " ، پس از " شكر " ، " يا بىشكر " را اضافه دارد .
( 15 ) - گلشكر و گلشكرى ، گلقند ( ناظم الاطباء ) ، گلشكر از شكر و برگ گل سرخ ، گل انگبين 000 ( معين ) ، گلشكر : معجوني از برگ گل و گلاب و شكر درست مىكنند و را گلقند هم ميگويند ( عميد ) ، مرباي گل : گل با شكر ، داروي نيك ، گلشكر ، گل پرورد در شكر ( ترجمه مقدمه الادب زمخشري ، دانشگاه تهران شماره 848 صفحه 328 ) ، (
Rose Preserve , Conserve of Roses
آريانپور ) 0 سعدي گويد :
گر گلشكر خوري به تكلف زيان كند ور نان خشك دير خوري گلشكر بود
( 16 ) - اطريفل : معجوني كه جزء اعظم آن هليله (
Mirobolans )
است . اطريفل : (
Electuary of Myrobolan
شليمر ) 0 ايضا به " بحر الجواهر " مراجعه شود .
( 17 ) - تكميد : گرم كردن عضوي را به بستن كماد ( درد شكم و پارچه گرم كرده كه بر عضو دردناك نهند ) و جز آن