توضيحات :
( 1 ) ) - در ساير نسخه ها : " عرضي " 0
( 2 ) - در ساير نسخه ها : " عرضي " 0
( 1 / 47 )
( 3 ) - " كا " و " مر " : " هرگز گوهر آب " 0
( 4 ) - " مر " : " خاصه و خاصيت " 0
( 5 ) - " كا " : " بپزند " 0
( 6 ) - استسقاء يا استسقاء بطن [ استسقاء زقي ] -
Dropsy of the belly ( Ascite
شليمر ) ، كه استسقاء معمولي ( آب جمع شدن بين دو پرده صفاق ) كه در موقع لمس ، صدا مىكند . دانست كه كلمه استسقاء كه عموما در طب استعمال مىگرديده همان آوردن شكم است . اما استسقاهاي ديگرى در اصطلاح طب قديم آورده شده به مانند : استسقاي دماغي مولودي يا ام الصبيان
Hydrometra , Hydrocephalus of the new born
و استسقاي رحم
Hydrometra
و استسقاي غشاء خارجي قلب
D . of the pericacrdium
و استسقاي مقله
Drospy of the eye
و استسقاي تخمدان
Drospy of the ovarium
- و استسقاي صدري
Drospy of the chest
و استسقاي نخاع
Drospy of the spina
و استسقاء خصيه باد خصيه
Drospy of scrotum
و استسقاء ريه
Oedema of the lungs
و استسقاء لحمي
Oedesma
و استسقاء لحمي جفن
Palpebral oedema
و استسقاي لحمي عام
Anasarca
و استسقاء طبلي
Tympanite
كه در موقع لمس شكم صداي طبل مىدهد معادلهاى استسقاء از شليمر است ) 0 آسيت ، استسقاء -
Ascites
( 7 ) - فالج ، استرخاء
Palsy , Paralysis 0
كلمه فالج و كلمه فلج عموما به يك معني در عرف استعمال مىگردد ، بيشتر فلج مستعمل است .
فلج ، فالج ، استرخاء -
Paralysis
( 8 ) - " كا " : " و در آفتاب نهند يا به آتش بيزند فايده آب دريا دهد " 0
( 9 ) - مطالب داخل قلاب در نسخه اساس كار ، در اثر سهو ناسخ ، نيامده است لذا از نسخههاى ديگر استفاده شد .
( 10 ) - " استار " به لغت يوناني عدد چهار را گويند و وزنه اي كه معادل است با چهار مثقال و نصف مثقال و يا شش درم و نيم . جمع آن اساتير ( ناظم الاطباء ) 0
( 11 ) - صره [ به ضم صاد و شد راء ] هميان درهم و مانند آن ، كيسه سيم و زر 000 ( معين ) ، صره
Purse silver or Gold ( Mony
آريانپور ) 0 هميان ، صره -
Mony
( 1 / 48 )
( 12 ) - مطالب داخل قلاب فقط در نسخه " كا " آمده است .
( 13 ) - در باب آبها كه در اين مبحث آمده است ، قدما اطلاع نسبتا ممتع از انواع و اقسام آبها داشتند . گرگاني نيز از آن دسته از پزشكان سلف است كه در باب آبها بسيار مطلع بوده و خواص آنها را گفته است . رازي قبل از گرگاني از پزشكاني است كه در باب خواص آبها سخن گفته است . وى ( رازي ( در " فصل سوم منافع الاغذيه و دفع مضارها " شانزده نوع آب ذكر كرده است ، بدين شكل : آب قنات جاري ، آب رودخانه ، آب جوشيده ، آب مقطر ، آب باران ، آبهاي پست ، آب قابض ( گس ( ، آب شور ، آب گوگردى ، آب معدني ، آب آهن دار ، آب رصاصي ، آب طلادار و نقره دار ، آب تيره ( كدر ) ، آب منتن ( بدبو ) ، آب آجامي ( آب باتلاق ) نقل از ترجمه منافع الاغذيه و دفع مضارها ) .