آماس قضيب و خايه
علاج آن
( 1 / 244 )
اگر حرارتي باشد ، رگ باسليق زنند ، و طحلب 39 و آرد جو با آب گشنيزتر و آب كسنه بر مىنهند . اگر حرارت نباشد و صلب بود ، آرد باقلى و حلبه و بابونه و پيه مرغ و پيه بط اندر ميفختج 40 ، چون خبيص 41 كنند و برنهند ، و اكليل الملك 42 و آرد گندم و زرده خايه مرغ همه اندر ميفختج خبيض كنند و برنهند ، و ضمادها كه اندر كتاب " ذخيره " اندر علاج " آماس بستان " ياد كرده آمده است ، اندرين باب ، سود دارد 43 .
ريش در قضيب و خايه
قي كنند ، و رگ باسليق زنند ، و از طعامهاي تيز پرهيز كنند ، و صبر و كندر و عنزروت و گلنار و مرداسنگ بسايند و بر وى پراكنند .
خارش قضيب و خايه
قي كنند ، و فصد باسليق زنند ، و از چيزهاي تيز 44 پرهيز كنند ، و بر روى " ران " حجامت كنند ، يا " ديوجه " برافكنند ، و اشنان ، به سركه تر كنند و هر روز اندر گرمابه بدان بشويند ، و همچنين به گل ، به سركه تر كرده بشويند و اگر بسوزد ، روغن گل با سپيده خايه مرغ طلي كنند .
بر بالا شدن خايه 45
از آب سرد و هواي سرد پرهيز كنند ، و هر روز يك زمان اندر آب گرم نشينند ، خاصه آب گوگرد .
بسياري وذي و مذي 46
بگيرند : فرفيون و جندبيدستر و سعد و عاقرقرحا و قسط و داربلبل كوفته و بيخته ، راستا راست و اندكى مشك تبتي ، به روغن سداب اندر كنند و بر " زهار " ( شرمگاه
Pubis )
و " خايه " و حوالي آن مىمالند و " قي " كنند ، و از طعامهاي تري فزاينده پرهيز كنند ، و كموني و دواء المسك به كار دارند .
ضعيفي قوه مباشرت (
Lmpotence )
( 1 / 245 )
مردم محرور ، هر چند داروهاي گرم بيشتر خورند ، اندر آن كار ، ضعيفتر باشند . و لكن از دوغ تازه و جغرات تازه و از آب انبرود ( امرود / گلابي ) و از آب نخود خام منبوت ( رويانيده شده ) كرده ، قوت تمام حاصل آيد . و بعضي باشند كه از تخم خرفه و بوي كافور چندان قوت يابند ، كه عجب دارند ، و قليله نرگسي كه در وى كزر ( زردك
Carrot )
و 47