و صغير و معتدل ، « 1 » وز مقدار قوّت كه زير او « 1 » قوى بوذ و ضعيف و معتدل بينهما ، وز « 2 » مقدار ما فى تجويفات العروق كه زير او ممتلى بوذ و خاوى و معتدل بينهما ، وز « 2 » مقدار سكون كه زير او متفاوت بوذ و متواتر و معتدل بينهما ، و لكن ترا دشوار بوذ دانستن اين و من بدان ياذ كردم تا طلب كار باشى مر علم را ، « 3 » اينك « 3 » غايت رباعى نيز بدين مقدار بوذ كه ترا كفتم .
و باز اكرين « 4 » اختلاف به وضع اجزاى رك بوذ ، بدينكونه بوذ كه حال انبساط رك ناهموار بوذ ، بجزوى عظيمتر آيذ و بجزوى « 5 » صغيرتر ، يا بجزوى صلبتر و بجزوى ديكر « 6 » ليّنتر ، و ذنب الفارى يك نبض بوذ ازين جمله جنانك اول انبساط رك از آخر عظيمتر بوذ باز صغيرتر كردذ جندانى كه آخر
( f . 640 )
انبساط جن موى كردذ نابديد ، و بوذ كى « 7 » اول انبساط « 8 » صغير بوذ « 7 » و باز عظيمتر كردذ تا آخر عظيم آيذ ، و بوذ كى « 9 » اول انبساط و آخر انبساط عظيم آيذ و ميانه انبساط صغير ، و بوذ كى اول انبساط و آخر انبساط صغير آيذ و ميانهى انبساط عظيم و اين را منحنى خوانند اعنى كوز « 10 » اعنى ذنب منحنى . و بوذ كه به همين مثال بر يك بهلو بوذ يا بر راست يا بر جب و آن را مايل خواندهاند اعنى ذنب مايل « 11 » كه « 11 » عظم نبض ميل دارذ بر . يك « 12 » بهلو « 13 » جنان نمايذ كه نبض از « 14 » يك بهلو عظيمترست « 15 » ، و بوذ كى جنان نمايذ كه بميان انبساط وقفئى « 16 » آمذ يا رجعتى و اول انبساط عظيمتر آمد و آخر انبساط صغيرتر ، يا اول انبساط صغيرتر « 17 » و آخر انبساط عظيمتر
هامش
( 1 - 1 ) - ف : بينهما و از مقدار قوت
( 2 ) - ف : و از
( 3 - 3 ) - ف : اين
( 4 ) - ف : اكر اين
( 5 ) - ب ه : ديكر
( 6 ) - ف : « ديكر » ندارد
( 7 - 7 ) - ف : به اول انبساط ضعيف
( 8 ) - در اصل : افزوده . « و آخر انبساط » و در « ب ه » با علامت « لا - الى » مشخص شده است
( 9 ) - ف : افزوده . از
( 10 ) - ف : « اعنى كوز » ندارد
( 11 - 11 ) - ف : نه
( 12 ) - ف : بيك
( 13 ) - ب ه : كى
( 14 ) - ف : « نبض از » ندارد
( 15 ) - ب ه : و از ديكر بهلو صغيرتر
( 16 ) - ف : وقفتى
( 17 ) - ف : افزوده . امذ