علامات وى تا بدانى سبب اسهالى كه از سو الهضم « 1 » افتذ و تا اكنون جندين صفات و قوانين بدان كفتم تا بدانى برابر هر سببى علاج كردن .
و اكنون ببايذ دانستن كه اسهال « 2 » بىترتيب آيذ كى كاه اندكى آيذ « 3 » و كاه بسيار و كاه زوذتر آيذ و كاه ديرتر و كاه سوزان و كاه با درد و كاه بىدرد . و اسباب اين كونه اسهال يا ضعف قوت ماسكه بوذ
( f . 310 )
و سبب وى بسيارى رطوبات بوذ و اين رطوبات يا از معده خيزذ يا از عضوى ديكر بوى آيذ و اين عضو يا مغز بوذ يا جكر يا زهره يا سبرز يا عروق همه تن ، يا قوّت قوّت دافعه بوذ و بسيارى حس اين اندامها اعنى معده « 4 » و روذكانيها تا قوّت دافعه را بيدار كند ، يا تباهى غذاها بوذ و اين تباهى غذا « 5 » [ يا ] « 6 » از ان بوذ كى اندر غذا قوّتى بوذ دوائى جن كرنب و رافه و شترغاز « 7 » يا دارو بوذ [ كى ] « 6 » با غذا آميخته شوذ جن انكزذ و انكدان و سبندان و ترب ، يا از دير ماندن غذا اندر معده از قبل ضعف قوت هاضمه ، يا از ترتيب كى نكاه ندارند « 8 » كى طعام زوذكوار از بس خورند و طعام ديرگوار از بيش ، يا طعام قابض بيش خورند و طعام ناقابض « 9 » از بس « 9 » ، يا جن طعام خورند از بس وى آب بسيار خورند ، يا شراب خورد و ميان شراب خوردن اندر طعام خورذ و « 10 » باز ديكربار شراب خورذ جن اين اسباب آمذ ناجار اسهال افتد ترتيب نبوذ آن اسهال را ، و بوذ كى طعام بيش خورده آيذ « 3 » از انكه قوّت جكر بوذ و از آن باقيى بمانذ و تيز شوذ و فروذ ايذ ، يا شهوت طعام بسيار شوذ جن شهوت كلبى و سبب سردى معده بوذ يا ضعف قوّت
هامش
( 1 ) - ف : سو هضم
( 2 ) - ب ه : كى
( 3 ) - ف : « آيذ » ندارد
( 4 ) - ب ه : و جكر
( 5 ) - ف : غذاها
( 6 ) - از « ف » و « ب ه » افزوده شد
( 7 ) - ف : اشترغاز
( 8 ) - ف : نكاه ندارذ
( 9 - 9 ) - ف : سپس
( 10 ) - ف : « و » ندارد