و آواز روشن دارذ بغضروفى و تمامى كاواگ اعنى مجرى جه اكر جنان بوذى « 1 » كه اين مجرى از اندازهء حاجت تنكتر كردذ يا فراختر آواز بكردذ و تنك شدن اين مجرى يا از رطوبتى بوذ كبوى گرد آيذ يا از بخارى غليظ يا از كوشتى فزونى كبوى برايذ جون سورنگ « 2 » يا از ضغطى « 3 » ككسى بعمدا بينى بگيرد و بفشارذ « 3 » اينهمه آنست كى آواز را « 4 » بكرداند وز « 5 » اول دو سولاخ بوذ باز جن برابر حنك برسذ هر دو سولاخ يكى شوذ .
فى هيئة الاذن و شرحه « 6 »
كوش الت شنوائى است و همجنانك محسوس جشم آتشى است و « 7 » محسوس بينى بخارى « 8 » محسوس كوش هوائيست و اندر جوف گوش هوائيست كى اان « 9 » هوا شكل بديرذ از هواء بيرونين هر شكلى « 10 » كهواء « 10 » بيرونين بذرفته بوذ همان شكل ببذيرذ آن هوا كى بكوش اندرست و برسانذ بدان عصب كى از زوج بنجم آيذ از دماغ تا نفس انسانى و حيوانى بتوسط اين اسباب و آلات مستولى كردذ بر اصوات و نغم و همجنين بوذ ديدار جشم كى اين هواى بيرونين « 11 » الوان و اشكال اجسام بيرونين ببديرذ و از عصب مجوّف هواى بيرون آيذ كى ان هوا را روح باصر خوانند و به رطوبت جليدى برتابذ « 12 » و از رطوبت جليدى شعاعى برخيزذ « 13 » و لون و شكل آن هواى بيرونين ببديرذ و بنفس انسانى و حيوانى رسانذ « 13 » تا بتوسط اين آلات الوان و اشكال حاصل ايذ و همجنين آن هوا كى اندر جوف مقدّم دماغ است كخيال بوى بوذ خوش بويست
( f . 67 )
هر بخارى كبوى رسد آنج مانندهء وى است اعنى خوش بوى ببديرذ و هرج كنده
هامش
( 1 ) - ف : جنان بوذ
( 2 ) - ب ه : ظ باسور بينى بود
( 3 - 3 ) - ف : جنان كه كسى بينى بفشارد
( 4 ) - ف : « را » ندارد
( 5 ) - ف : و از
( 6 ) - ف : باب فى هيئة الاذن
( 7 ) - ف : « و » ندارد
( 8 ) - ف : و
( 9 ) - ف : كه از
( 10 - 10 ) - ف : كه اين هوايى
( 11 ) - ف : بيرون
( 12 ) - م : رسانذ
( 13 - 13 ) - ف : ندارد