و صلب جن يخ « 1 » . و مثال اندامهاء مفرده و اندامهاء مركبه و مثال اخلاط نيز بدين قياس بوذ كى هر جند مزاج استخوان سردست و خشك « 2 » جن بر حال طبيعى بوذ كويند معتدل است و مزاج كوشت و ديكر اندامها بر همين مثال بوذ كى هر كدام كبمزاج خويش [ بود ] « 3 » ورا معتدل خوانند
( f . 18 )
هر جند باضافت اندامى ديگر گرم خوانده بوندش « 4 » يا سرد و مثال اخلاط نيز به همين « 5 » قياس بوذ كهر جند صفرا بطبيعت خويش كرم است جن بر حال طبيعى بوذ هم بكميّت و هم بكيفيت « 6 » ورا معتدل خوانند و مزاج بلغم و ديگر اخلاط اعنى خون و سودا بر همين « 7 » قياس بوذ و بجمله هر جيزى كبر مزاج طبيعى خويش بوذ ورا معتدل خوانند كى طبيعت « 8 » هستى و گوهر و بايند كى وى « 9 » باعتدالست . اينك حال مزاج برين « 10 » قياس بوذ .
[ باب فى الاخلاط ] « 11 »
و « 12 » اكنون ياذ كنم شناختن اخلاط اعنى عناصر حيوانات و به اول ياد كردهايم كى وجود ابدان حيوانات بر دو نوع بوذ : يكى آنك از طريق تناسل بوجود آيذ و ديكر آنك علت وجود ايشان از عفونت بوذ از رطوبات .
امّا آنك وجود ايشان بطريق تناسل بوذ بر دو كونه بوذ : يا تولد ايشان از بيرون بوذ و اين حيوانات را حاجت آيذ « 13 » بخايه كردن و يا از اندرون بوذ و خود اين حيوانات را حاجت آيذ « 13 » بمتوسطات بسيار جن گرد آمدن نر با « 14 » ماده و مادت جن منى و آلت جن رحم و مانندهء اين و جن تولد ايشان از منى بوذ و خون حيض ، واجب
هامش
( 1 ) - م : ظ . و جون ناطف بوقت سرما . ب ه : ظ . و جون ناطفه . . .
( 2 ) - ف : سرد و خشك بوذ .
( 3 ) - از « ف » افزوده شد . ب ه : باشد .
( 4 ) - ف : بوند .
( 5 ) - ف : اخلاط هم برين .
( 6 ) - ف : هم بكيفيت و هم بكميت .
( 7 ) - ف : سودا هم برين .
( 8 ) - ف : را .
( 9 ) - ف : او .
( 10 ) - ف : هم برين .
( 11 ) - از « ف » افزوده شد . در اصل محو شده است .
( 12 ) - ف : « و » ندارد .
( 13 - 13 ) - ف : ندارد .
( 14 ) - ف : ابا .