ثيل « 1 » ( بيدگيا ) :
پيشابآور و خردكنندهى سنگ است .
خروع « 2 » ( كرچك ) :
براى قولنج و فلج خوب است ، نرمكنندهى سختىها اگر روى آنها ماليده شود .
خردل « 3 » :
گرم ، اگر به كام ماليده شود برندهى بلغم و بيرونكنندهى كرم است و دملها را مىپزاند .
خطمى « 4 » ( ختمى ) :
گرم ميانه است ، آرامكنندهى دردها و نرمكننده آماس و با دانهى آن به همراه سركه اگر در آفتاب روى آن ماليده شود پيسى را از ميان مىبرد و براى سوزش پيشآب خوب است .
خربق « 5 » ( پلاخم ) :
سياه آن روانكنندهى تلخآب و سفيد آن بالاآورندهى نيرومند و خوردن آن خطرناك است .
خيار شنبر « 6 » ( فلوس ) :
نرمكنندهى شكم و سودمند براى آماس اندامهاى درونى است .
خمير حنطهء « 7 » ( خمير گندم ) :
براى درد كف پا اگر با آن پانسمان خوب است و دمل را مىپزاند .
ذراريح « 8 » ، ذورح ( باغوجه ، كوژخار ) :
گرم ، بسيار تند ، براى گرى خوب است انگيزهى زخمى شدن پيشآبدان مىشود چنانچه فراوان از آن نوشيده شود پيشآب را خونى مىكند و چهبسا كشنده باشد . اندكى از آن بسيار پيشآبآورست اگر با سركه روى آن ماليده شود براى پيسى خوب است .
ذنب الخيل « 9 » ( أمسوخ ) :
سرد ، براى شكمروش و خون برآمدن از دهان و آماس گرم
هامش
( 1 ) . ثيل : ن . ك نمايه داروهاى تكى
( 2 ) . خروع : ن . ك نمايه داروهاى تكى
( 3 ) . خردل : ن . ك نمايه داروهاى تكى
( 4 ) . خطى : ن . ك نمايه داروهاى تكى
( 5 ) . خربق : ن . ك نمايه داروهاى تكى
( 6 ) . خيار شنبر : ن . ك « خيار » نمايه داروهاى تكى
( 7 ) . خمير گندم ( خمير حنطه ) : هنوز برخى از مردم خمير گندم را مىگيرند روى آن روغن زيتون يا روغن حيوانى مىمالند و شكر نرم روى آن مىريزند . روى دمل نرسيده ، براى يك شبانهروز سخت مىبندند . پس از آن دمل سر باز مىكند و هرچه در درون دارد به بيرون مىريزد .
( 8 ) . ذراريح : ن . ك نمايه داروهاى تكى + نمايه جانوران
( 9 ) . ذنب الخيل : ن . ك نمايه داروهاى تكى