درگذشته است . از اين روايت هم كه جالينوس از همعصران حضرت مسيح ( ع ) بوده و با وى مكاتبه داشته ، در نوشتههاى عربى آثارى برجاى مانده است .
ابن ابى اصيبعه ( ج 1 ، ص 71 - 103 ) كليهء اخبار مربوط به جالينوس را گرد آورده است كه ضمن آن در برخى موارد از منابع پزشكى از دست رفته بهره مىگيرد و اطلاعاتى مربوط به زندگى أو از نوشتههاى پزشكى استخراج مىكند . « 1 »
از حنين بن اسحق رسالهاى باقى مانده كه آن را به على بن يحيى نوشته و در آن آثار جالينوس را كه به زبان سريانى و عربى ترجمه شده ، ياد كرده است .
اين رساله قديمترين فهرست اسلامى موجود و در عين حال نخستين كتابى است كه اسلوب و روش ترجمه در اسلام در آن به طور دقيق و علمى ثبت و ضبط شده است . « 2 » حنين در رسالهء مزبور به دو كتاب جالينوس در زمينهء چشم پزشكى اشاره كرده است كه يكى « في تشريح العين » است كه داراى يك مقاله و جزو آثار منسوب به جالينوس محسوب مىشود ؛ « 3 » و ديگرى « في دلائل علل العين » ( در نشانههاى بيمارىهاى چشم ) كه آن هم در يك مقاله است و جالينوس آن را در روزگار جوانى براى يك پسر كحّالى نوشته و طى آن بيماريهايى كه در هريك از طبقات چشم است ، خلاصه كرده و نشانههاى آن را توصيف كرده است . « 4 »
هامش
( 1 ) - رك : تاريخ نگارشهاى عربى ، ج 3 ، ص 108 به بعد .
( 2 ) - اين رسالهء ارزشمند ، از روى يگانه نسخهء موجود آن در كتابخانهء اياصوفيا ، به شمارهء 3631 ، توسط استاد فرزانه دكتر مهدى محقّق تصحيح و ترجمه و در سال 1379 در تهران به چاپ رسيده است .
( 3 ) - رسالهء حنين بن اسحق دربارهء آثار جالينوس ، صص 96 - 97 .
( 4 ) - همان ، ص 104 .