زياد از « مرمر » حجارى كرده ، « چهار ربع مسكون » مىنامندشان .
در زير مجسمهء « پرنس » ، تماثيل اشخاص معروف است ، از قبيل « شكسپير » و « ميلتون » « 1 » و « ولتر » و غيره . همه را بسيار شبيه و خوب حجارى كردهاند .
جمعه ، هشتم شهر ذى قعدة الحرام [ 1304 ه . ق . ]
بعد از صرف نهار ، رفتم به تماشاى « كليساى سنتپال » .
بزرگترين كليساى « برتان كبير » است .
انتبرت سلطان كنت « 2 » [ در ] سنه 610 مسيحى ، اول در اين موضع كليسا ساخت در سال 1087 [ م . ] آتش گرفته ، به كلّى خراب شد . « سنتپال » « 3 » ، بعد اين كليسا را بنا كرد . در سال 1137 [ م . ] « يانقين » « 4 » عظيمى روى داده ، به كلى ويران و تلّى [ از ] خاكستر شد . در اين « يانقين » قريب [ به ] 000 ، 13 خانه و 87 كليساى كوچك با خاك يكسان شدند . در عهد سلطنت « چارلس « 5 » دوم » [ در ] سنه 1675 [ م . ] باز از سر نو شروع به ساختن كردند . 35 سال طول كشيد تا به اتمام رسيد . از غرائب آنكه « كليسا » و « عمر معمار » در يك روز به اتمام رسيد .
طرح بنا شبيه به كليساهاى لاتين است .
طولش 500 و عرضش 125 پا است . از كف كليسا تا نوك « صليب » ، كه بالاى « گنبد » است ، 365 پا است .
روى « منارهء جنوبى » ، زنگ بزرگى است . قطرش 10 پا مىشود . اين « زنگ » هيچ وقت زده نمىشود ، جز وقتى كه كسى از دودمان سلطنت يا اميرى از خاندان نبالت ، « 6 » دستش از دنيا كوتاه شود .
وزن زنگ 000 ، 12 « رطل » است ، و وزن زبانهء زنگ 180 [ رطل ] .
هامش
( 1 ) . در اصل : ميلتن
( 2 ) . كنت( Kent ). قديمىترين قلمرو كشورهاى هفتگانه آنگلوساكسون است كه مركز آن « كانتربورى » در « انگلستان » بود . شهرهاى اصلى آن « دوور » و « فولكستن »( Folkestone )بود .
( 3 ) . ناصر الدين شاه قاجار ، روز سهشنبه 5 جمادى الاول 1290 ه . ق . از آن ديدن كرده و مىگويد : « رفتم به كليساى سنت پول( Saint Paul )، كشيش اول آنجا ناخوش بود . حضور نداشت . نايب او بود . توى كليسا گردش كردم . بناى بسيار مرتفع قديمى است . زن و مرد زيادى بودند . . . » ( سفرنامه ناصر الدين شاه ، 117 )
( 4 ) . زلزله . بومهن .
( 5 ) . منظور : چارلز .
( 6 ) . شرف ، بزرگى ، نجابت .