بود . فرستادم ، آمد .
نهار صرف نموده ، استراحتى كرده ، يك ساعت و نيم به غروب مانده ، به زيارت حضرت معصومه مشرف گرديد . بعد ، به سر مقبره شاه مرحوم « 1 » و مهد علياى مغفور رفته ، فاتحه خوانده ، ميان صحن آمده ، نماز جماعت را با جناب « آقا حسين مجتهد » گذارده ؛ بعد از آن سر « مقبره خاقان مغفور » « 2 » رفته .
نواب « محمد هادى ميرزا » در آنجا ديده شد ، كه 2 ساعت قبل از « كمره » آمده بودند .
تعريف نمود [ كه ] از اسب افتاده ، صدمه به دست او وارد آمده بود . از آنجا به خانهء جناب « آقا حسين مجتهد » كه به ديدن آمده بود ، جهت بازديد رفته ، نشسته بوديم كه صداى همهمه بلند شد .
مذكور داشتند « قصابان » هستند كه چندى قبل عريضهء تلگرافى به خاك پاى مبارك عرض نموده ، دست خط آفتاب نقط به « اعتضاد الدوله » « 3 » شرف صدور يافته ، [ اما ] بهطور دلخواه به عرض آنها رسيدگى ننموده ، از اين جهت دو مرتبه در صحن آمده ، بست نشستهاند .
شب را دوباره به خانهء « حاجى رضا خان » [ منزل ] نموده ، شام صرف شد . مذكور شد « اعتضاد الدّوله » مدّتى است [ كه ] يك پايش درد مىكرده ، 2 روز قبل ، يك تاى ديگرش هم به شدّت درد آمده است .
اشخاصى كه ديده بودند ، مىگفتند به نوعى درد شدّت دارد ، كه گريه مىكند .
« احمد خان » را احوالپرسى فرستادم .
2 ساعت به دسته مانده ، از « قم » حركت نمود . بعد از طى كردن يك ميدان ، « بنه » جناب « عضد الملك » « 4 » ديده شد . معلوم شد [ كه ] يك ساعت قبل ، خودشان از دروازهء ديگر داخل « قم » شدهاند .
هامش
( 1 ) . منظور محمد شاه قاجار است .
( 2 ) . فتحعلى شاه قاجار .
( 3 ) . عباس ميرزا اعتضاد الدوله ، متولد 1862 م . ، كه از سال 1888 م . حاكم قم ، ساوه و كاشان بود . ( فرهنگ رجال قاجار ، 25 ) .
( 4 ) . على رضا خان عضد الملك ، متولد 1825 م . و دايى ناصر الدين شاه كه در سال 1869 م . ملقب به عضد الملك گرديد و سمتهاى مختلفى داشته ، از جمله : 1 . حكومت مازندران ( 1871 م . ) 2 . ايلخانىگرى طايفه قاجار 3 . وزير عدليه ( 1875 م . ) وى از زمينداران بزرگ ايران محسوب مىگرديد . ( فرهنگ رجال قاجار ، 123 ) .