ايشان كمال رضامندى را داشتند . برعكس ، از « اسماعيل پاشا » كوماندان « 1 » و رئيس ضبطيه ، كه همهء تابعين نظام از او رنجيدهخاطر بودند .
قاضى اين ولا [ يت ] ، سال به سال ، از دار السعاده اسلامبول معين مىشود . قاضى هذه السّنه « شكور افندى » الشهير به « قسام افندى » [ است ] ، كه در اين روزها مدت مأموريتش منقضى شده ، به « اسلامبول » برمىگشت . در همهجا متفقا بود . خيلى مرد فاضل و كامل ديده شد .
ذكر مجملى از اوضاع مدينهء منوره
معمورهء « مدينه » در جلگهء وسيع بافضائى واقع شده ، كه زمين و زمانش فرحافزا و آب [ و ] هوايش غمزداست .
در كتاب « سير دمشقى » 95 اسم از برايش نوشته و خصايص چندى متعلق به آن ذكر نموده ، از جمله هركسى كه وارد اين شهر مىشود ، بوى خوش شنود و عطريات در اين شهر ، از ساير جاها زيادتر بو مىدهد .
طول شرقى از ساحل « بحر محيط غربى » 56 درجه و 5 دقيقه [ و ] عرض شمالى 24 درجه و نصف ، به روايتى 25 درجه اطول نهارش 15 درجه و 11 دقيقه به طالع « ثور » بنا شده ، مربيش « عطارد » است .
« مدينه منوره » محدود است از جانب شرقى به جبال و قلاع « خيبر » و از سمت غربى به « بحر احمر » و از جنوب به ولايت « حجاز » منتهى مىشود .
مسافت « مدينه طيبه » از « مكه معظمه » ، تقريبا 390 كيلومتر است ، كه 10 منزل مىشود .
دور شهر ، مخاط به باروئى است به ارتفاع 8 ذرع ، [ كه ] باوجود عدم استحكامش ، باز خوب آباد است . 5 دروازه براى اين قلعه ترتيب داده شده [ است ] :
[ 1 ] باب المجيدى [ 2 ] باب الجمعه [ 3 ] باب الشّام [ 4 ] باب المكه ؛ پنجمى ، مسدود و متروك است .
در هريك از اين دروازهها ، « قراول » و « مستحفظ » گماشته شده ، باغات و بعض عمارات جديده در خارج اين بارو زياد است .
داخلهء شهر ، به حسب وسعت معابر و نظافت عمارات و بيوتات ، هيچ نسبتى به
هامش
( 1 ) . كماندان( Commandan )، واژهاى فرانسوى بهمعناى فرمانده ، سركرده .