آب در مشكها براى حجاج بياورند .
آبى در نزديكىها بود ، ولى شور . باوجوداين آن هم با كمال زحمت تحصيل مىشد . آب شيرين را بايد احتياطا از منزل پيش تدارك كرد . ملزومات ديگر به هيچ وجه به دست نمىآيد .
منزل امروز « خطرناك » و « مكمن « 1 » دزدان » بود ؛ و از كثرت « خار مغيلان » جاى رفتار مقدور نبود . و اگر در شب قافله حركت مىكرد ، اموال حجاج همه به غارت مىرفت . باوجوداين ، شب جمالان ما يحتاج چند نفر [ از ] حجاج شيرازى را بردند .
بيست و هشتم ذى حجة الحرام 986 [ 12 ه . ق . ]
از اين منزل بايد به « رابغ » رفت .
چون مسافت اين دو منزل زياد بود ، قبل از طلوع صبح به راه افتاديم . تمام روز را تا 5 ساعت از شب گذشته ، ره سپر بود ؛ نصف شب بود كه وارد حوالى « رابغ » شده نزول نموديم .
[ رابغ ]
به محض ورود قافله ، از « قلعهء نظامى رابغ » 400 نفر عسكر آمده ، از چهار سمت دور حجاج را گرفته ، با كمال مواظبت مشغول پاسبانى گرديدند . بدين جهت ، امشب از اموال حجّاج چيزى دزدان جمالان ، كه شريك دزد و رفيق قافله هستند ، جرأت نكردند ببرند .
« رابغ » در انتهاى خاك « مكه » و در جزو ولايت تهامه محسوب مىشود . گويند :
« التهامه لا برد و لا مقامه » . عرض شمالى « رابع » 22 درجه و 5 دقيقه و طولش 39 درجه [ و ] 20 دقيقه گرىنيج است .
قلعهء رابغ ، معمورهاى است كه به قدر 200 خانوار از اعراب ساكن دارد . بازار مختصرى دارد كه رفع احتياج مىكند . در سمت شرقى آبادى ، قلعهء بزرگ خيلى محكمى بنا كرده ، در چهار نقطهء آن چهار توپ گذاشته شده و 500 نفر عسكر هميشه ساخلو هستند .
خود نفرات عسكريه از دزدى و بىاعتدالى ساكنين اينجا ، چيزهاى عجيب نقل مىكردند .
هامش
( 1 ) . كمينگاه .