« درهم » 120 درهم و چهار هفتم درهم مىكند .
از « مسكوكات » و « وجوهات » اطراف و اكناف عالم ، يعنى پول هر مملكتى كه از مسلمانان آن ممالك به زيارت « بيت اللّه الحرام » مىآيند ، در موسم « حج » در « مكه » يافت مىشود .
از مسكوكات « چين » و « تركستان » و « افغانستان » ، روپيهء « هند » بهتر رواج دارد .
مسكوكات بعض ممالكى كه ذكر آنها براى مسافرين لازم است ، « تعرفه » مىشود با « قروش » عثمانى ، كه عوض يك « عباسى » پول ايران است ؛ و اين ميزان احتمال دارد در يك درجه نباشد . اگر جزئى تفاوتى بكند در « صاغ » و غير « صاغ » ، « قروش » با « ليرا » خواهد كرد .
در همين سال ، نقود اين چند ممالك به همين اندازه بود :
[ 1 ] مسكوكات دولت عثمانى :
ليراى طلا ، 140 قروش
مجديه « 1 » سفيد ، 26 قروش
قروش ، 50 پاره
متالك ، 20 پاره
[ 2 ] مسكوكات دولت روس :
امپريال ، 122 قروش
خمس منات ، 3 قروش
سبع منات ، 2 قروش
اسكناس يك منات ، 13 قروش
[ 3 ] مسكوكات دولت عليهء ايران :
قران ، 5 قروش
پناهآباد ، « 2 » 2 قروش و نصف است .
هامش
( 1 ) . همان مجيدى است كه از زمان سلطان عبد المجيد رواج يافته بود . اين سكه معادل پنج قران و از نقره بود و ارزش آن 20 قروش خالص است و به آن ريال مجيدى هم مىگفتند . ( النقود العربيه ، 184 ) .
( 2 ) . نام سكهاى كه رئيس ايل « جوانشير » در پناهآباد ( قلعه شوشى ) ضرب كرد و به اسم پناهآبادى يا پناهآباد و يا پنابار مشهور شد و آن از نقره است و نيم قران يعنى 10 شاهى ارزش دارد .