شادمانى مىگفتند . « واپور » در ساعت چهارم داخل « بغاز اسلامبول » گرديد .
در اول « بغاز » ، در مقابل قريهء « قواق آناتولى » ، اعضاى سفارت « ايران » و همگى معتبرين تجار و معارف اهل « ايران » و غيرهم ، با يك واپور مخصوص ، كه بيرق شير و خورشيد در آن افراشته شده بود ، به استقبال واپور « لوئيد » سوارى جناب « آقا » آمده ، به فيض زيارت نايل شده ، متفقا مراجعت نمودند .
در ابتداى « بغاز » موسوم به « مارمارا » « 1 » از يمين و يسار ، استحكامات زياد و توپهاى بىشمار در سنگر حاضر ديده شد .
دهنهء اين « تنگه » تقريبا 5 « كيلومتر » مىشود . يك « كيلومتر » عبارت از 1000 متر « فرانسه » است . در بعض مواضع ، عرض « بغاز » وسيع و در بعض جا بيشتر از 2000 قدم نيست . طول اين « بغاز » از مدخل تا مخرج ، تخمينا 5 فرسنگ مىشود ، كه به طور مارپيچ واقع است .
جريان آب از « درياى سياه » به « بحر سفيد » ، « 2 » از اين « بغاز » محسوس و نمايان است .
گويند اين « بغاز » خلقتى و طبيعى نيست ، بلكه « اسكندر رومى » اين « قانال » « 3 » را ايجاد كرده و « بحر سياه » را به « بحر سفيد » متصل نموده [ است ] .
در هرحال ، اين بندرى است كه 5 قطعهء عالم ، در روى كره ، نظير آن ممكن نيست . در حقيقت ، درى است از « آسيا » به « اروپا » و « آمريكا » و « آفريكا » « 4 » .
در جنبين « بغاز » و در روى « تلال » و « جبال » ، كه مشرف به آب است ، كوىهاى متصل به هم و باغات سبز و خرّم ، در كمال نظافت تا محلى كه شهر محسوب مىشود ، هست .
در اين « كوىها » و « دهات » ، عمارات عالى بنا نمودند ، كه در ايام « يالى » ، اهالى شهر به ييلاق مىآيند .
[ اسلامبول ]
در اين هنگام كه سفارت كبراى ايران در مقام « ببك » واقع بود ، در جلو ساحل خانه « واپور » ايستاده ، جناب جلالت مآب سفير كبير « ايران » ، با قايق 5 جفته به واپور مذكور عزيمت و جناب مستطاب معظم اليه را با همراهان به ساحل خانهء سفارت
هامش
( 1 ) . ( مرمره )Marmara( 2 ) . درياى مديترانه ( بحر ابيض ) .
( 3 ) . كانال .
( 4 ) . افريقا( Africa )