فيروزكوه بر بلندى واقع است . دهات [ 187 آ ] خوب و مزارع چند دارد .
كوهستانش جنگل [ و ] چمن بسيار خوبى دارد . در دو فرسخى فيروزكوه تنگهاى است موسوم به تنگهء داشى . « 3 » گويا در اصل اسم اين تنگه داشو بوده است . اگرچه اين تنگه در كوه بزرگى واقع است و به قدر يك ساعت طول تنگه است ، عرضش بسيار كم [ است ] . اكثر جاها آفتاب نمىتابد . كوهش زياد بلند [ است ] .
بعضى چشمههاى آب از كمرهاى كوه به زير مىآيد . بعد از اينكه به دقت به شكافها و برآمدگيهاى همهء اين دره كه نگاه مىكنى ، معلوم مىشود كه اين كوه از صدمهء زلزله از هم شكافته شده [ و ] اين دره بههم رسيده است . بههرحال جاى باصفاى خوشهوايى است . بعد از گذشتن از دره باز جلگه و چمن كوچكى است . شكار كوهى و كبك بسيار دارد .
نقش فتحعلى شاه
در وسط اين دره بر كمر كوه به امر خاقان مرحوم صفحهء سنگى كه به قدر سى ذرع طول [ و ] تخمينا پانزده ذرع [ 187 ب ] عرض دارد تراشيده ، صورت شكارگاه خاقان مرحوم را در همان مكان در نهايت استادى از سنگ درآوردهاند . تصوير زيادى از سواره و پياده بهطورهاى خوش كشيده شده است . بناى ملوكانهاى است .
چشمه على
چشمه على « 4 » كه سرچشمهء رود دامغان است ، در ميان درهء گشادى از دامنهء كوه ، چشمهء آب باصفايى جوشيده از طرف مغرب به جانب شرق جارى شده به دامغان مىرود . در سر اين چشمه به امر خاقان مغفور عمارت و باغ باصفايى
هامش
- دارد . مركز بخش ، شهر كوچك فيروزكوه است . راهآهن شمال ايران از آن مىگذرد . ( فرهنگ معين ، اعلام ) .
( 3 ) . يكى از رودهاى فيروزكوه ، رود واشى مىباشد ، بنابراين محتملا تنگهء واشى درست است .
( 4 ) . چشمهاى در 25 كيلومترى شمال شهر دامغان . ( دائرة المعارف فارسى ، ج 1 ، ص 802 ) .