و كاروانسراها [ و ] مساجد دارند . مسجد بسيار عالى خوبى برحسب امر خاقان مرحوم در [ 178 ب ] همدان ساخته شد . خاقان مرحوم به رحمت خدا رفت و اين عالى بنا ناتمام ماند . اكثر از فواكه در اين شهر هست . انگور بسيار دارند . مردمش تركزبان [ و ] در صنعت دبّاغى و سراجى و كارهايى كه متعلق به چرمدوزى است ، مشهورند . زراعت بسيار دارند .
وضع ديهها
جلگهء همدان خيلى آباد است ، چون خوانين و رؤساى طوايف و بزرگان [ و ] نوكر [ ان ] در دهات ساكناند ، به اين واسطه هريك از دهات همدان واقعى قصبهء معتبرى است . در همهء دهات عمارات عالى ، باغات باصفاى بسيار خوب و همهء ما يحتاج زندگانى موجود است .
ساكنان
طوايف قراگوزلو و طايفه [ اى ] از تركمان در اطراف همدان ساكناند . سكنهء شهر مسلم ، نصارا و يهود [ ند ] .
محصولات
گندم اين ولايت بسيار خوب است . جز حاصل برنج همه قسم زراعت دارند .
كاهوى اين شهر زياده از حد بيان خوب مىشود .
شير سنگى
از جملهء غرايب در خارج شهر در بيابان صورت شيرى از سنگ [ 179 آ ] تراشيده ، گذاشته است . هروقت هوا حبس شود [ و ] باد نباشد ، [ اگر ] خواهند باد بوزد ، جمعى مىروند و اين صورت شير را بسيار جزيى از جاى خودش حركت مىدهند . تا چند روز باد مىآيد به شدّت . هيچ خلافى در اين حكايت نيست .