كه زمين نجف كوه مرتفعى است كنار اين دريا . بعضى باغات دارند كه خرما و انگور و انار و انجير كمى دارد . در واقع سبزى ، كار نجف است . « 2 » بقولات و خيار و بادنجان و باقلاى نجف از اين باغات مىآيد . از هرقسم سبزىآلاتش ممتاز است . بخصوص كاهو كه واقعى زياده از اندازه ترد و نازك و لطيف [ و ] خيلى بامزه مىشود .
آباديها و محصولات آنها
اطراف اين دريا [ 152 ب ] آباديهاى خوب دارد ، ازجمله رحبه ، ازيه ، سماوات [ و ] جعّاره . همهء اين آباديها محل زراعت است . خربوزهء رحبه « 3 » و ازيه بسيار خوب است . اگر همه ساله تخم خربوزه از اصفهان بياورند به اعتقاد اين راقم حروف و جمعى ديگر ، بهتر از خربوزهء اصفهان به عمل مىآيد . هندوانهء خوبى هم دارند .
سماوات و جعاره
مردم سماوات در جميع عراق مشهورند به حسن صورت ، خاصه زنهايشان .
جعاره « 3 » قريهاى است بسيار آباد . باغات و نخيلات [ آن ] بسيار ، زراعت گندم ، جو ، برنج ، پنبه [ و ] همهچيز زياد دارند . اكثر از ما يحتاج نجف خاصه فواكه از جعاره آيد . در اطراف اين دريا بسيار مىشود كه بهجهت كارى ، زمينها را كه مىكنند ، بنيان عمارات از آهك و سنگ و آجرهاى بسيار بزرگ خيلى كلفت ظاهر مىشود . من خود آجر ديدم كه به قدر يك چهار يك قطر او بود . معلوم مىشود كه در قديم اين اطراف بسيار آباده بوده است .
هامش
( 2 ) . اصل : سبزىكارى نجف است . مقصود اين است كه نجف محل سبزيكارى است . شايد به اين صورت هم درست باشد : در واقع سبزيكار [ ى ] نجف است .
( 3 ) . جعاره و رحبه - جعاره محتملا همان محلى است كه خاقانى شروانى از آن به نام مناره ياد كرده است :رانده از رحبه دو اسبه تا مناره يكسره * از سم گوران سر شيران هراسان ديدهاند( ديوان خاقانى شروانى ، ص 90 )