اسباب جراثقال بسيار خوبى بهجهت بيرون آوردن بار از جهازات نصب كردهاند .
شبكههاى آهنى و دستاندازهاى خوب در اين مسنايه به كار بردهاند . اين بنا واقعى باعث رونق بغداد شد و از اندراس درآمد . جهازهاى دودى دولتى و تجارتى با بوتهاى « 10 » عربى ولايتى ، وقتى كه از بصره مىآيند ، كنار اين مسنايه ، مقابل كمرگ لنگر مىكنند . جهاز دودى از بغداد به بصره سه روزه مىرود و چهار روز مىآيد . همهجا تا آخر آبادى بغداد عمارات بسيار خوبى و باغچههاى باصفاى مرغوب است . نزديك به اواخر آبادى ، كنار شط ، خانهاى است از تجار پا [ ر ] چهچى « 11 » بغدادى كه از معتبرين بغدادند . در يكى از آن خانهها ، سردابى است . سمت شط در آن سرداب ، شاهنشين كوچكى است . محبس حضرت موسى ابن جعفر ( ع ) در آن [ 137 آ ] شاهنشين بوده است .
بغداد كهنه
كوچههاى بغداد اكثر تنگ و كثيف [ و ] عبور [ و ] مرور مردم از يك جسر مىشود ، طول جسر نزديك به سيصد قدم مىشود . از جسر كه گذشت بغداد كهنه است . اين سمت بازار ، مساجد ، حمام ، عمارات [ و ] جمعيت زياد دارد . مثل آن طرف نيست . هردو سمت قهوهخانههاى زياد دارند . تعريفى ندارد ، مگر بعضى كه در كنار شط واقع است ، به حسب مكانيت خوب است . دو سه عمارت در اين طرف ، كنار شط واقع است ؛ بد نيست . باقى عماراتش به رسم عرب است .
كارخانهها
كنار شط مقابل سرايهء حكومتى دو سه كارخانهء حدادى كه در او اسباب جهاز و اوضاع قورخانه و نظام از تفنگ و طپانچه و چيزهاى ديگر ساخته مىشود ،
هامش
( 10 ) . باتوجه به مفهوم جمله ، بدون شك مقصود سيف الدوله از بوت همان واژهء انگليسىBoatبه معنى قايق مىباشد . بنابراين بوتهاى عربى ولايتى يعنى قايقهاى محلى ، ضمناBoatبه قايق بزرگى گفته مىشود كه در آن از پارو و بادبان و موتور استفاده شود . اين واژه يادگار نفوذ و تسلط امپرياليسم بريتانيا در عراق مىباشد .
( 11 ) . مقصود نويسنده حتما تجار پارچهچى بوده و نه پاچهچى ( ؟ ) .