يادداشتها و مآخذ
( 1 ) . براى آگاهى از شرح احوال ، آثار و خدمات ميرزا عبد الغفّار خان نجم الدّوله نگاه كنيد به مآخذ زير :
- صنيع الدوله ، محمد حسن خان ، مرآت البلدان ، به اهتمام دكتر عبد الحسين نوايى ، انتشارات دانشگاه تهران ؛
اعتماد السلطنه ، محمد حسن بن على ، المآثر و الآثار ، به كوشش ايرج افشار ، تهران ، انتشارات اساطير ؛ 1363 ، سه جلد ، صفحات 112 ، 132 ، 156 ، 172 ، 174 ، 259 ، 268 ، 319 ، 403 ، 678 ، 789 ، 791 ؛
- بامداد ، مهدى ، شرح حال رجال ايران ، تهران ، انتشارات زوّار ، چاپ دوّم ، جلد 2 ، ص 273 ؛
- مهدوى ، سيّد مصلح الدّين ، تذكرة القبور يا دانشمندان و بزرگان اصفهان ، اصفهان ، كتابفروشى ثقفى ، چاپ 2 ، 1348 ، ص 415 ؛
- معلّم حبيبآبادى ، محمد على ، مكارم الآثار ، اصفهان ، مؤسّسهء نشر نفايس مخطوطات ، جلد اوّل و دوّم ، 1337 خ ، ص 553 ؛ و جلد پنجم ، 1355 خ ، ص 1559 ؛
- پاكدامن ، ناصر ، « ميرزا عبد الغفّار نجم الدّوله و تشخيص نفوس دار الخلافه » ، فرهنگ ايران زمين ، به اهتمام ايرج افشار ، تهران ، چاپ دوّم ، 1354 ، جلد 20 ، صفحات 324 تا 393 ( در فراهم آوردن گزارش حاضر ، از اين مقالهء محقّقانه ، بهرهء بسيار برده شده است ) ؛
- انجمن آثار و مفاخر فرهنگى ، زندگىنامه و خدمات علمى و فرهنگى ميرزا عبد الغفّار خان نجم الملك ( مجموعهء مقالات ) ، تهران ، خرداد 1383 ؛
- فروغى ، ابو الحسن ، « ترجمهء حال غفران مآب مرحوم حاجى نجم الدّوله » ، فرهنگ ايران زمين ، پيشين ، جلد 20 ، صفحات 368 - 393 به نقل از تقويم فارسى سنهء 1328 قمرى ، استخراج مرحوم عبد الغفّار ، صفحات 2 تا 8 . اين شرح حال ، در كتاب اوراق مشوّش ( مجموعهء چند مقاله از ابو الحسن فروغى ) چاپ سنگى ، 1330 قمرى تجديد چاپ شده است .
- ذاكرى ، مصطفى ، دو كتاب درسى نجم الدوله دربارهء جغرافيا و علم هيئت ، نامهء انجمن ، فصلنامهء انجمن آثار و مفاخر فرهنگى ، سال 5 ، شمارهء 2 تابستان 1384 .
( 2 ) . تاريخ تولد ميرزا عبد الغفّار خان ، در بعضى از مآخذ ( از جمله شرح حال رجال ايران و نيز مقالهء دكتر پاكدامن ) ، 1255 قمرى ؛ و در مآخذ ديگر ( مثلا در مكارم الآثار و مقالهء ابو الحسن فروغى ) ، 1259 قمرى ذكر شده است .
( 3 ) . مكارم الآثار ، جلد اوّل و دوّم ، ص 553 .