علل انتخاب تهران به عنوان پايتخت
1 - نزديكى به بلوكهاى حاصلخيز .
2 - نزديكى به ايل افشار ساوجبلاغ و غرب ورامين كه از هواخواهان آغا محمد خان بودند .
3 - هممرزى تهران با استرآباد - مازندران - كه ستاد نيروى آغا محمد خان در آنجا مستقر بود .
آغا محمد خان كه ظاهرا علاقه چندانى به باقى گذاشتن نام خود از راه ساختن بناهاى عالى نداشت ، با وجود آنكه تهران را به پايتختى ارتقا داد خود كمتر به اين شهر پرداخت . وى كه در سال 1206 ( ه ق ) به شيراز لشكركشى كرد دستور داد تا قصر وكيل را از بين برده پردههاى نقاشى ، آيينههاى قدى ، مرمرها ، ستونهاى بلند ، درهاى خاتمكارى ، زرنگارىها و ساير وسايل تزئينى قصر را به تهران انتقال دهند و در ايوان دارالاماره كه در زمان كريمخان زند در تهران ساخته شده بود نصب كنند . اين نخستين تغييراتى بود كه در ساختمان ايوان دارالاماره شاه زند داده شد . بعدها سقف اين ايوان را به تناسب ارتفاع ستونها بالا بردند . در دورههاى بعدى نيز طبعا تغييراتى در دارالامارهء تهران پديد آمد . « 1 »
علاوه بر اين قصر معروف به عمارت خروجى در ارك شاهنشاهى نيز در زمان آغا محمد خان پىريزى شد و ساختمان آن به سال 1216 ( ه ق ) در زمان سلطنت فتحعليشاه قاجار به پايان رسيد . به جز موارد فوق آغا محمد خان كار ديگرى براى معمارى شهر تهران انجام نداد .
مرگ آغا محمد خان قاجار
نخستين شاه قاجار سرانجام در شب شنبه بيستويكم ذوالحجه سال 1212 ( ه ق ) درست پس از فتح قلعهء شوشى به دست سه تن از خدام خود در گرجستان به قتل رسيد . « 2 »
هامش
( 1 ) . تاريخچه ساختمانهاى ارك سلطنتى ، ص 42 و 45 .
( 2 ) . مرآة البلدان ، ج 1 ، ص 851 .