اما سال آن را مشخص نمىكند . درباره مادرش هم اشاره مختصرى به اسم و نسبش دارد و جد اعلاى مادر را سيد على خان مدنى شيرازى ( م 1120 ) صاحب شرح كامله صحيفه سجاديه مىداند . از برخى از آثار ديگر چنين به دست مىآيد كه وى قطعا تا سال 1242 زنده بوده و به احتمال بسيار زياد در كاظمين ( ع ) يا كربلا مىزيسته است .
از اين مؤلف در جمع چهار كتاب مىشناسيم :
تذكرة الطريق كه همين كتاب است .
انيس الشيعه در وقايع ايام از مواليد و وفيات و معجزات ائمه كه آن را به اسم فتحعلى شاه و عباس ميرزا در سال 1241 نوشته است و بعد از تأليف ، سه خواب را هم كه سال 1242 در كاظمين ديده بوده بر آن افزوده است . وى در اين كتاب مقدمهاى در نسب پيامبر و سال جلوس امام على عليه السلام و خاتمهاى درباره امام زمان عليه السلام دارد . آقابزرگ پس از اين شرح مىنويسد كه نسخهاى از اين كتاب را نزد سيد آقا تسترى ديده است . ( نقلهاى محدودى از اين اثر در برخى از آثار متأخر آمده كه از آن جمله مربوط به تاريخ ولادت حضرت عباس در چهارم شعبان است . نويسنده تاكنون چاپ شده آن كتاب را نديده است ) .
زاد المؤمنين : از اين اثر در كتابش انيس الشيعه ياد كرده و آقابزرگ نسخهاى از آن نشناسانده است . گويا وى شرح حال خود را هم در اين كتاب نوشته است .
عناية الرضا عليه السلام : از اين كتاب هم در انيس الشيعه ياد شده است . « 1 »
دربارهء اين سفرنامه
نام دقيق و كامل اين كتاب چنان كه مؤلف نوشته چنين است : تذكرة الطريق فى مصائب حجاج بيت اللّه العتيق . اين اثر كه سفرنامهء حج حافظ محمد عبد الحسين كربلايى هندى كرناتكى است ، به اعتبار آن قديمىترين سفرنامهء حج از دورهء قاجارى است ، داراى ارزش فراوانى است . در حالى كه سفرنامهء حاضر مربوط به سال 1230 و 1231 است ، سفرنامههاى بعدى ما از دورهء قاجارى به
هامش
( 1 ) . ذريعه : ج 2 ، ص 458 ، ج 4 ، ص 39