خانهء خواجه حيدر شاه زرگر و هيچ آدمى را گزند نرسيد . و « مسجد جمعهء شهرستان » را آثار باقى است و كس در آنجا نماز نمىگزارد . « 1 »
و علاء الدوله بفرمود كه مدرسهء عالى بنا نهادند و دو مناره به درگاه مدرسه بساختند و جهت مدفن خود گنبد عالى بساخت ، و آن مدرسه به « دو / 60 / مناره مشهور است . و علاء الدوله در آن گنبد مدفون « 2 » است و اتمام آن در سنهء سبع عشر و خمسمائه بود .
در يزد بسيار عمارت به جاى آورد . و او را چهار سرهنگ بود : يكى را نام مسعود بهشتى گفتندى كه « باغ بهشتى » به دو منسوب است ، و ديگر را ابو يعقوب ديلمى ، و ديگرى ابو يوسف ، [ 72 ] و چهارم كيانرسو كه « مدرسهء سر ريگ » كه آثار آن هنوز باقى است از استحداث اوست و « آب نرسوباد » را او جارى كرده است و « محلهء نرسوباد » به دو منسوب است .
و علاء الدوله اين چهار سرهنگ را بفرمود كه حصارى در گرد شهر بكشيدند . اين چهار سرهنگ يزد را حصار كشيدند ، از كنار « باغ بهشتى » و طرف دولتخانه . و آثار آن هنوز باقى است و برجها ثابت است و اكنون خانههاى مردم بدان ديوار متصل گشته و بارو داخل شهر است .
و چهار دروازه مفتوح كردند و درهاى آهنين نصب كردند ، و نام اين چهار سرهنگ بر چهار دروازه به خط كوفى بر آهن كندهاند و آن چهار دروازه يكى « كوشكنو » و ديگرى « قطريان » و سهام « مهريجرد » و چهارم « درب كيا » .
و متعلقان علاء الدوله هريك عمارتى بساختند . و در « محلهء سرريگ » كيانرسو مدرسهاى عالى بساخت و آثار آن هنوز باقى است . پهلوى چاهخانهء آب سرد و بازار خواجهء سعيد شمس الدين محمّد « 3 » طاهر است و خرابى در او راه يافته .
و ابو يعقوب « محلهء يعقوبى » عمارت كرد و قنات او جارى كرد و بيوتات و بساتين بساخت و او را به خود منسوب گردانيد و « يعقوبى » نام نهاد و اكنون محلهء معمور است و مردم آنجا بيشتر مردم اهل تميزند و به قريهء مرياباد متصل و مردم صاحباتفاق تعصبدار [ 73 ] باشند و حكم دو دانگه « 4 » دارند و دايم الاوقات به كسب و طاعت
هامش
( 1 ) . اصل : نمىگذارد .
( 2 ) . مل : آسوده .
( 3 ) . ف : « محمد » ندارد .
( 4 ) . م : بدون نقطه است .