دهند ، و بنابر ان تا وقتى كه حركات و جنبشهاى سياسى براى تحصيل آزادى و تثبيت هويت ملى از شائبهء عقايد كهن و فرسوده منزه و تصفيه نشده بود ، هيچ حركتى مثمر نگشت ، ولى تنها بعد از جنبش پوشنگيان هرات بود ، كه حركت سياسى خراسانيان با قبول عقائد دينى اسلامى در مقابل سيطرهء عرب بار آورد ، و علت كاميابى آن همين بود ، كه اين حركت با شوايب كهن عقيد وى دامن خود را نيالود ، و تنها بحيث يك حركت سياسى مجدد براى بدست آوردن آزادى بروز كرد ، و ما در ابحاث آيندهء خود ، ناكامى كليهء حركات سياسى كه رنگ افسانوى عقايد كهن را گرفته شرح خواهيم داد .
اكنون برگرديم به بقيهء حركاتيكه در خراسان در عقب بو مسلم و سنباذ ظهور كرده بود :
در سنه 141 ه جمعى از خراسانيان كه مورخان ايشانرا بنام راونديان خوانده اند ، و بقول طبرى و ابن اثير مانند بو مسلم قائل بدعوت بنى هاشم و تناسخ ارواح بودند ظهور كردند . بنام راوند چندين جاى در كاشان و اصفهان و موصل موجود است « 1 » بنابر ان برخى ايشانرا به راوند كاشان يا اصفهان منسوب داشتهاند ، ولى چون به تصريح طبرى ( 6 / 147 ) و ابن اثير ( 5 / 238 ) و ابن طقطقى اين راونديان خراسانى بودند ، بنابرين منسوب به راوند خراسان باشند ، كه در ظاهر نشابور واقع بود « 2 » و همين قول را مستشرق انگليسى ادوارد براون نيز اختيار و تاييد نموده است « 3 » و علاوه برين شخصى بنام احمد بن يحيى مشهور بابن الراوندى از طرف ابو القاسم بلخى در كتاب محاسن خراسان ذكر شده بود ، كه ابن نديم او را بحوالت همين كتاب از اهل مرو رود دانسته است « 4 » و ازين هم بدست مىآيد ، كه راوندى جد احمد
پاورقی
( 1 ) - مراصد الاطلاع 3 / 598
( 2 ) - وفيات الاعيان 1 / 27
( 3 ) - تاريخ ادبى 1 / 469 اما در مجمل التواريخ و القصص 329 بر خلاف تمام متون ديگر ايشان راونديان خوانده و گويد كه اصل ايشان از عبد الله رونده است و بو مسلم را زهر داده بودند ، چنانك موى و پوست بازگذاشت .
( 4 ) - الفهرست تكمله 4