در سردابه فقط يك چشمه است كه از شكافى در كوه بيرون مىآيد و از دو حوضچهايكه با سنگ و سيمان ساخته شده مىگذرد و سپس در دامنهء سراشيب كوه مىرود و در فاصلهء يكصد مترى بجوى آب سردى ، كه آب آن از آبشارى در يك كيلومترى چشمه مىريزد ، متصل مىشود .
آب اين چشمه گوگردى نيمگرم است و حرارت آن حدود 33 درجه مىباشد . از اينرو آدمى در داخل آن احساس راحتى مىكند تا آنجا كه گاهى برخى از استحمام كنندگان شب را در آب حوضچه مىگذرانند و با گذاشتن سر بر روى سنگ يا آجرى در كنار آب ، با تمام بدن در آن استراحت مىكنند . مقدار آبدهى آن حدود دو الى سه سنگ برآورد شده و آبتنى در آن براى بيماران جلدى و كبدى مفيد اعلام گشته است . در اردبيل چنين مىگويند كه علاج قطعى يرقان همين آب است و لذا غالب اين بيماران را بدانجا مىبرند و با آبتنى دادن و خورانيدن جرعههايى از آن درمان مىكنند . شنيدنى است كه وقتى چنين بيماران را وارد آب مىكنند زردى پوست بدن آنها ، مثل مادهء چربى از بدن جدا شده در روى آب ديده مىشود و بدينطريق رنگ بدن مريض به حال طبيعى برمىگردد . توصيهء مهم بر اينقبيل بيماران اينست كه چشم خود را هم در آب باز كنند تا زردى داخل آن نيز شسته شود .
كسانى كه در جهاز هاضمه بويژه در قسمت كبد احساس ناراحتى مىكنند از آب چشمه نيز مىآشامند و چون محلّ جوشيدن آب در داخل حوضچه است از اينرو استكان يا ليوان خالى را ، در حالى كه دهانهء آن را با كف دست محكم مىگيرند به زير آب و جائى كه آب از زمين مىجوشد ، مىبرند و در آنجا دست از دهانهء آن برداشته پر مىكنند و بار ديگر با دست دهانه آن را گرفته بيرون مىآورند و بدينطريق از آلوده شده آن با آب حوضچه جلوگيرى مىنمايند .
بارى بطوريكه گفتيم آب سردابه تركيبات گوگردى نيز دارد و مثل تخممرغ گنديده بوى نامطبوعى از آن استشمام مىشود . منظرهء آب زلال ولى مزّه آن بقول مؤلف كتاب « آبهاى معدنى آذربايجان » كم است . در روى سنگهائى كه در مسير آب قرار دارند رسوب نخودى رنگ كمى ديده مىشود كه از املاح قليائى خاكى و مختصرى گوگرد تشكيل يافته است .
اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى ) — صفحة 428
مساهمون: بابا صفرى
ص٤٢٨