تخطي إلى المحتوى الرئيسي

آثار عجم ( فارسى ) — صفحة 269

مساهمون:

ص٢٦٩

توضيحات مصحّح :

1 . تلاش براى خواندن كتيبه‌هاى ميخى در ايران ، از قرن 17 ميلادى آغاز شد و در نتيجهء مساعى دانشمندان اروپايى ، خطّ پارسى باستان ( ميخى ) با زحمات و مشقّات فراوان عاشقان فرهنگ ايران ، خوانده شد و پس از دو هزار و اندى سال متروك ماندن ، اين خطّ شناخته شد . قدم مهم در خواندن اين خطّ ، به وسيلهء گئورك فريدريش گرتفند آلمانى برداشته شد . او كه استاد دانشگاه گوتينگن بود ، موفق شد كه 13 شكل مختلف از اسامى خاص را از خطّ ميخى كشف نمايد و از روى تطبيق كتيبه‌ها با هم ، دريافت كه يك كلمه كه در اوّل كتيبه‌اى قرار گرفته ، حتما نام پادشاه است ؛ كه در كتيبهء ديگر ، مثلا در مرحلهء سوم يا چهارم قرار گرفته و از اين مقايسه ، به فراست دريافت كه كلمهء اوّل ، نام پادشاهى است كه كتيبه را نوشته و كتيبهء دوم ، نام پسر اوست و بدين ترتيب كلماتى كه نام مؤسّس سلسله و پسر مؤسس و خود كلمهء « پسر » را شامل است ، پيدا كرد و در نتيجه توانست سه 3 كلمه را بخواند بدون اينكه تلفظ آنها را بداند كه عبارت بودند از : « داريوش » ، « خشايار شاه » و « پسر » . اين زحمات ، كليد كشف حروف ميخى را بدست داد و دانشمندان ديگر ، راه گرتفند را ادامه دادند و كسانى چون انكتيل دوپرن (
Anquetil Du Perron
) و سيلوستر دو ساسى (
Sylvestre De Secy
) با كشفيات خود ، كمكهاى فراوان به گرتفند نمودند . 2 . اين شخص را فرصت ، در ذكر اداره‌جات خارجهء شيراز ، بيشتر معرفى مىكند و مىنويسد : « . . . رئيس [ تجارتخانه ] ، دنلاب [
Dunlop
] صاحب است ؛ از اين صاحب ، فقير رسم خطوط ميخى را آموخته‌ام و او را به
آثار عجم ( فارسى ) — صفحة 269 | محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى