فرنگستان خيلى متداول است . مثلا اگر بخواهند از خانه و سرايى نقشه گيرند كه جدران و فضاى آن نمايان باشد ، به طريق مذكور پيش آيند و از روى قاعده و برهان ، اين عمل را نمايند ؛ و اين قسم نقشه را به زبان انگليسى « بيردزاى وىيو « 1 » :
« Bird , s Eye View
مىنامند ؛ يعنى « چشمانداز طاير » ؛ و اين گونه نقشه در غايت اشكال است ؛ زيرا كه شخص نقشهكش بايد در زمين آنچنان نقشه بردارد مثل اينكه در هوا رفته و نقشه برداشته كه فرضا و تقديرا اگر كسى به هوا اوج گيرد ، وضع عمارت و غيره را از حيث قرب و بعد و عظم « 2 » جثّه و صغر آن ، بطورى مشاهده كند كه نقشهء آن را مشاهده نموده . و ذكر اين مطالب براى اين بود كه دانايان علم مناظر و مرايا بر اين طرز نقشه ايراد نكنند . بالجمله نقشهء تمام عرصهء تخت جمشيد و عمارات و سدّه و دخمهء آن را برداشتم به نمرهء 17 .
اسكن
تخت جمشيد
هامش
( 1 ) . به كسر باء ابجد و ياء حطّى و دال مهمله و زاء معجمه ؛ اين هر سه 3 ساكن و فتح همزه و سكون ياء مثناة تحتانيّه و كسر واو و سكون ياء ايضا و ضمّ ياء ما قبل حرف آخر و واو ساكنه در آخر و در لفظ بايد ياء حرف دوم و ياء حرف نهم را چندان اشباع نكنند ؛ بلكه اشمامى از ياء در كلمه بدهند .
( 2 ) . هر دو بر وزن عنب ، به معنى بزرگى و به معنى خردى است .