او به سوى اصل خود كرده شتاب »
[ دم قديم و نفخهى صور : ]
تعالى اللّه قديمى كو به يك دم * كند آغاز و انجام دو عالم
باز مراد به دم نفس رحمانى است - چنانكه گذشت - ، كه حيات كل عوالم ارواح و اشباح از اين دم مبارك است . و اين نفخهى مباركه « 1 » است كه در شرع مطهّر رسيده است كه به نفخه ، اماته مىكند تمام « 2 » عوالم را در آنى . چنان كه در آيهى كريمه است :
« وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ فَصَعِقَ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ مَنْ فِي الْأَرْضِ »
. و باز به نفخه حيات مىدهد كلّ اين عوالم را در طرفة العينى . چنانكه اشاره دارد « 3 » در كلام مجيد :
« ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرى فَإِذا هُمْ قِيامٌ يَنْظُرُونَ »
. « 4 » معنايش اين است كه قايم مىشوند و نظر مىنمايند .
كنايه از حيات است . و كلام حكماست كه « 5 » : « النفخ نفختان نفخة تطفئ النّار و نفخة تشعلها » . دمى است كه آتش را خاموش مىكند و دمى است كه آتش را مشتعل مىسازد « 6 » ، چنانكه مشهود « 7 » است . و از مخالفين در اين مطالباند يهود - لعنهم اللّه فى الدنيا و الآخرة - كه مىگويند خداوند عالم را در شش روز خلق نمود و بعد از شش روز فارغ از كارها [ شده ] و دستها بالاى هم گذاشته . و اين شبههى « 8 » خسيس از جهت ايشان ناشى شده از « 9 » قلّت فهم « 10 » ايشان . ندانسته و معنى آيه نفهميده ، اسناد به آيهى شريفه « 11 »
هامش
( 1 ) . پا : مبارك
( 2 ) . شا : اين
( 3 ) . شا : اشاره شد
( 4 ) . شا : ( قيام ينظرون ) را ندارد .
( 5 ) . شا : ( كه ) را ندارد .
( 6 ) . پا : ( مىسازد ) را ندارد .
( 7 ) . شا : مشاهد
( 8 ) . پا : شبه
( 9 ) . پا : ناشى از
( 10 ) . پا : فهم شده
( 11 ) . شا : مباركه