( 1 - حضرت امام خمينى )
« عارف كامل شيخ مشايخ ما آقا محمّد رضا قمشهاى - رضوان اللّه عليه - در رسالهاى كه در تحقيق اسفار اربعه نگاشتهاند مطلبى است كه خلاصهاش اين است :
. . . سفرهاى معنوى چهار نوع است :
اوّل : سفر از خلق به سوى حقّ و آن به اين است كه حجابهاى ظلمانى و نورانى را كه ميان او و حقيقتش هست از ميان بردارد ، حقيقتى كه از أزل تا ابد با اوست .
حجابهاى اصلى بر سه گونهاند :
1 - حجابهاى ظلمانى نفسانى ، 2 - حجابهاى نورانى عقلانى ، 3 - حجابهاى نورانى روحانى ، و چون انسان از اين سه مقام نفس و عقل و روح ترقى كرد ، حجابهاى سهگانه برداشته مىشود و با برداشته شدن حجابهاى سهگانه سالك جمال حقّ را مشاهده مىكند و از خود فانى مىشود كه اين مقام ، مقام خفى و مقام اخفى است .
پس سفر اوّل به پايان مىرسد و وجودش وجودى حقّانى مىشود و حالت محو به او دست مىدهد . و شط حيات از او سر مىزند كه محكوم به كفر مىشود . پس اگر عنايت الهى به داد او رسيد مشمول عنايت شده و حالت محو از او زايل مىشود و پس از ظهور به ربوبيّت ، به عبوديّت خود اقرار و اعتراف مىكند و به هر حال چون سفر اوّل به پايان رسيد سفر دوّم را شروع مىكند سفر دوّم : و آن عبارت است از سفر حقّ به سوى حقّ به وسيله حقّ ، و اينكه سفر به وسيله حقّ انجام مىگيرد از آن رو است كه سالك به مقام ولايت رسيده