اليزدى ) و ذكر فى « خطى فارسى » ص 852 تسع نسخ منها .
« 24 / 239 قم 1245 »
سيرى اجمالى در رسائل دهدار
( 1 ) اشراق النيرين
جناب دهدار در وجه تسميه اين رساله فرمايند : « اين رساله كه مندرجاتش روشنىبخش ديدهء ذوق است و چاشنىافزاى جان شوق ، موسوم آمد به اشراق النيرين ، چه در اين دو نيّر از افق سراير طلوع مىنمايد :
يكى در اظهار شمّهاى از تطابق آفاق و انفس . و ديگر در اشعار به تولّد ثانى به طريق تلويح به مضمون كلام روحافزاى حضرت مسيح ( ع ) كه فرموده : « لن يلج ملكوت السموات من لم يولد مرّتين » . وى پيش از عنوان دو نيّر موعود ، « اشراقى » را در تصحيح كيفيت ادراك بيان داشته ، و در آن كلام افلاطون الهى را كه : « العلم تذكّر » از التحصيل بهمنيار - تلميذ ابن سينا - نقل كرده تبيين مىسازند و درين راستا در كيفيت ادراك به اقوال ابو حامد محمد غزالى و « صوفيه » - به همين عنوان - و به آيات قرآنى و احاديث صادره از بيت وحى و كلمات منظوم ارباب نظم ، استشهاد نموده بدين نكات اشارت دارند كه :
طلب مجهول مطلق محال است ؛ نفوس انسانى قابل پذيرش جميع علوم است ؛ عرفان ، معرفت نفس به خود است ، چرا كه ذات حق تعالى شأنه از لوث عرفان انسانى مقدس است ؛ علم ، خروج از قوه به فعل است ؛ نفس الامر اعم از ذهن و خارج است ؛ مظهر نخستين ، نفس الرحمن است و وجود عام ، ظلّ وجود حقيقى است و ممكنات محل ظهور آنند و . . .
در اشراق اوّل آيات آفاقى را به صورت اجمال مندمج در نفوس دانسته ، به وزان