آنها در حد يك رسالهء مستقل است ولى به حكم « ما لا يدرك كلّه لا يترك كلّه » در حد حوصلهء اين مقدمه به معرفى اجمالى شروح و شرّاح منازل السائرين ، كه به نام آنها دست يافتهايم ، مىپردازيم .
1 . الامام سديد الدين ابو محمد عبد المعطى بن ابى الثناء محمود بن عبد المعطى لخمى اسكندرى ( قرن 7 ) .
وى از اعلام اواخر قرن 6 و اوايل قرن 7 است . شرح وى بر منازل قديمترين شرحى است كه تاكنون شناخته شده است . تنها نسخهء شناختهشدهء اين شرح به شمارهء ( 36 تصوف ) در كتابخانهء ظاهريهء دمشق نگهدارى مىشود . نسخهاى است مورخ 638 كه كاتب از شاگردان شارح بوده و نسخه را نزد استاد قرائت كرده است .
اين شرح به دست « س . دى . بوركى الدومنكى » به سال 1954 ميلادى در مطبعة المعهد العلمى الفرنسى للآثار الشرقى واقع در قاهره به چاپ رسيده است . يك نسخه از اين چاپ به شمارهء 15 / 17 در كتابخانهء مجلس موجود است .
از ديگر آثار عبد المعطى شرح رسالهء قشيريه است كه گويا ابو العلاء عفيفى ، استاد دانشگاه اسكندريهء آن را چاپ كرده باشد « 1 » .
2 . عفيف الدين سليمان بن على بن عبد الله العبادى التلمسانى ( م 690 ) .
وى اين شرح را به دستور شيخ ناصر الدين ابو بكر بن فليح ( قليچ ) نگاشت « 2 » . از اهم شروح منازل است كه شارحين بعدى منازل تا حدّ زيادى از آن متأثرند ، چنان كه عبد الرزاق كاشانى ( م 736 ) و ابن قيّم جوزيه ( م 751 ) بخش عمدهء مطالب اين شرح را در شرح خود وارد كردهاند و در حقيقت بدان شرح تكيه دارند .
اين شرح به وسيلهء محقّق تونسى ، عبد الحفيظ منصور ، به تاريخ 1989 ميلادى جزء انتشارات دار التركى تونس به چاپ رسيده است و به سال 1413 ق در قم ، جزء انتشارات بيدار ، از روى همان چاپ افست شده است .
هامش
( 1 ) . مقدمهء شرح عبد المعطى .
( 2 ) . كشف الظنون : 9 / 1829 .