و طايفهء دوم را از صرف اين چشمهها آشاميدن نباشد اما نصيبى از آن به ايشان رسد به حسب پيوندى كه با طايفهء اولى دارند ، چنانچه فرموده :
إِنَّ الْأَبْرارَ يَشْرَبُونَ مِنْ كَأْسٍ كانَ مِزاجُها كافُوراً عَيْناً يَشْرَبُ بِها عِبادُ اللَّهِ
« 1 » يعنى : ابرار مىآشامند از كاسهاى كه آميخته باشد به كافور كه چشمهاى است كه عباد اللّه از آن آشامند و همچنين فرموده
وَ يُسْقَوْنَ فِيها كَأْساً كانَ مِزاجُها زَنْجَبِيلًا
« 2 » و نفرموده كه زنجبيل چشمهاى است كه عباد اللّه از آن آشامند ، براى آنكه به قياس با سابق معلوم مىشود ، اما ذكر تسنيم چون در سورهء ديگر است در آن به اين معنى هم تصريح فرمود كه
وَ مِزاجُهُ مِنْ تَسْنِيمٍ عَيْناً يَشْرَبُ بِهَا الْمُقَرَّبُونَ
« 3 » ؛ و السلام على وليّى .
* * * بسم اللّه الرّحمن الرّحيم
مكتوب 205 - [ لنگولوك راه خدا رفتن بهتر است كه چست و چابك راهى ديگر ]
من عبد اللّه قطب الى وليّى و حبيبى حقا الامير ركن الدين حسن .
لنگولوك راه خدا رفتن بهتر است كه چست و چابك راهى ديگر ، از بىنشاطى نترسند كه بىنشاط اين راه رفتن اعتماد را به مىشايد از با نشاط رفتن ، براى آنكه نشاط موافقت نفس است با دل . پس كسى كه به نشاط مىرود ، به مدد نفس سلوك مىكند و نفس سريع الملال است ، آمن نمىتوان بود كه تقاعد كند و شخص چون به قوّهء او مىرفته از سير بازايستد ، اما چون بىنشاط سير مىكند دلالت بر قوّت دل مىكند و استغناى او از مدد نفس ، و اين نشانهء نيك است براى آنكه اگر نفس مدد مىكند فبها و نعمة و اگر مدد نمىكند دل او به مجرّد قوّهء خويش متمكن است از سير ،
هامش
( 1 ) . سوره انسان ، آيههاى 5 و 6 .
( 2 ) . سوره انسان ، آيه 17 « و در آنجا از جامى كه آميزهء زنجبيل دارد به آنان مىنوشانند » .
( 3 ) . سوره مطفّفين ، آيههاى 27 و 28 « مقربان [ خدا ] از آن نوشند ، و تركيبش از [ چشمهء ] تسنيم است » .