اما اگر اسباب ضيافت او آماده نكرده باشد ، خواهد كه در آمدن او تأخير افتد تا تهيهاى تمام شود ، زودترى تهيهء مىبايد كرد كه آنگاه هرچند زودتر آيد بهتر است و گله از دير آمدن او است .
در تفسير
أَ وَ لَمْ نُعَمِّرْكُمْ ما يَتَذَكَّرُ فِيهِ مَنْ تَذَكَّرَ وَ جاءَكُمُ النَّذِيرُ
« 1 » گفتهاند : نذير مرگ همسايه است ، همسايه مرد و چه همسايهاى ، همسايگان ! نه وقت است كه پند گيريد ؟
آنچه بر همسايه افتاد ، هم سايه بر شما افكند ! نه وقت است كه غم و شادى جهان بر خود حرام كنيد ؟ و انديشهء اين و آن با باقى كنيد ؟ انديشه در كار جهان باقى كنيد ، شماتت دشمنان و شادكامى دوستان يكسان گيريد ، آرى :
من چنان با درد خود درماندهام * كز همه آفاق دست افشاندهام
همت خود را مقصور بر آماده كردن زاد معاد سازيد ، نگوييد و نشنويد و نپوشيد مگر آن مقدار كه از آن گزيرى نيست ، باقى اوقات صرف ذكر خداى عزّ و جلّ كنيد ؛ و تأمّل در آنچه آماده كرده براى ابرار از نعيم مقيم و براى فجّار از عذاب اليم .
دريغا چون مىدانيد كه خداى عزّ و جلّ چه نعمتها و كرامتها براى مؤمنان آماده كرده و ميقات رسيدن مؤمنان به آن بسيار دور نيست ، همينكه بر پل مرگ گذار كرد آنجا است ، چه خود را آلودهء نعمت جهان مىسازيد و اشتهاى خود را به خلّ و بقل جهان ضايع مىكنيد ؟ اين روزه را جز بر خوان رحمت نگشاييد تا مهمانپرورى
كُلُوا وَ اشْرَبُوا هَنِيئاً بِما أَسْلَفْتُمْ فِي الْأَيَّامِ الْخالِيَةِ
« 2 » يابيد .
دريغا چون مىدانيد كه چه عذاب و محنت براى مجرمان معدّ شده و چه سلاسل و اغلال در يكديگر كشيده و چه كأسها پرزهر زقّوم و غسال كردهاند و مقصّران را با آنچه كاسه خواهند گرفت ، چه انديشه خود را مصروف اسباب حذر از مكاره اين
هامش
( 1 ) . سوره فاطر ، آيه 37 « مگر شما را [ آنقدر ] عمر دراز نداديم كه هركس كه بايد در آن عبرت گيرد عبرت مىگرفت و [ آيا ] براى شما هشداردهنده نيامد » .
( 2 ) . سوره حاقه ، آيه 24 « بخوريد و بنوشيد ، گواراتان باد به [ پاداش ] آنچه در روزهاى گذشته انجام داديد » .