عشر زرّين بدزدد از مصحف * تا كند زيب چنگ و زيور دف
سلسلة الذهب جامى ، هفت اورنگ ، ص 29
نغمهآرا شدند در بستان * عندليبان گلشن قرآن
گل اعشار چون گلافشان شد * مجلس اهل دل گلستان شد
روزبهان خنجى : مهماننامهء بخارا ( تهران ، 1355 ) ، ص 340
تشعير كه امروز به جاى تعشير به كار مىرود از اصطلاحات گوهرشناسان و پيشهكاران بوده كه بر رگهء كدر و ابرسانى كه درون بعضى از انواع لعل و زمرّد پديدار مىگردد ، و از عيبهاى جواهر است ، اطلاق مىشده ( احمد بن يوسف التّيفاشى : ازهار الافكار فى جواهر الاحجار ، قاهره ، 1977 ، ص 26 ، 83 ، 253 ) و با معنى حقيقى و قاموسى آن متناسب است . تشعير در متنهاى قديم گوهرشناسى « عروق » و « غمامه » خوانده شده است ( بيرونى : الجماهر فى معرفة الجواهر ، تهران ، 1374 ، ص 264 ؛ كاشانى : عرائس الجواهر ، تهران ، 1345 ، ص 55 ) و نزد گوهريان كنونى دود و مو ( انگليسى :
egaraelc
) يا به اصطلاحاتى از همين قبيل و رديف ناميده مىشود .
شرح
( 59 ) خانبالق ( چينى :ilabnaH) نام مغولى شهر جونگدو (udgnohZبه معنى پايتخت ميانه ) و پكن يا بيجينگ (gnijieBبه معنى پايتخت شمالى ) كنونى است . اطلاق نام خانبالق بر كاغذ ختايى به اعتبار منشأ اوليّهء صدور آن است و سپس نام عامّ اين نوع كاغذ گرديده است ( سفينهء سليمانى ، ص 196 ) . در ناحيهء خانبالق و طمغاج قديم (iebeHامروزين ) به علت نامساعد بودن شرائط اقليمى براى رويش رستنيهايى كه خميره و مواد اصلى كاغذ از آنها گرفته مىشود صنعت كاغذسازى و كارگاه كاغذگرى داير نبوده است .
( 60 )ytisrevinU egdirbmac , anihc ni noitasilivic dna ecneics : nuxnuc niQ - mahdeeN . J ; 955 - 755 pp , 0791 , eipiat , acinarI - onis : refuaL . b ; 48 - 25 p , V lov , 5891 , sserp . 79 - 39 p , 3991 , gnijieb , ihznaux ouggnohZ : rehsnabuhc ey nug gnip ouggnohz( 61 ) دكتر وانگ اىدان استاد دانشگاه پكن در مقدمهء خود بر تاريخ چين از جامع التواريخ خواجه رشيد الدين فضل اللّه ( مركز نشر دانشگاهى ، زير چاپ ) ، ص 32 - 26 و 55 - 51 با استقصاء و معرفى و بررسى منابع و مدارك موجود در اين زمينه تحقيقى مستند و شايان توجّه نموده است . و ر ك . :. 58 - 18 pp , ) 3991 ( 5 , gnijieB , uhS ieM : nadiY gnaW - raythkaB rafazoM( 62 ). 22 p , 2891 , nedieL , llirb . J . E , yhpargillac dna tra neahcinam : tiekmilk . j . H( 63 ). 97 - 774 pp , 1991 , iahgnahs , uhs - ioG oaibgnaihz auhuhs ouggnohZ : gnehsgnep gneF( 64 ). 37 - 27 pp , VI lov , stpircsunam cimalsI fo yevrus dlrow , anihc : raythkab rafazoM( 65 ) مانند ميكادونامهء ميرزا حسينعلى تاجر شيرازى ، چاپ حبل المتين كلكته ، 1325 ه .
( 66 ), llirb . j . E , tra dna erutaretil naeahcinam ni seiduts : tiekmilk . j . h , resueH . M esenihC fo serusaerT deirub : nov treblA , qoc eL ; 082 p , 8991 , nedieL , ll lov , yahtac tresed fo sniuR : leruA . M , niets ; 95 p , 6291 , nodnoL , natsekruT nafruT ehcsissuerp hcilgnok , ohcstohc : nov trebla , qoc eL ; 34 - 9 pp , 2191 , nodnoL . 3191 , nilreB , noitidepxE