مجهول « كما قيل » بدون تصريح بر حديث بودنش آورده است .
سنايى در همين معنى مىگويد :
بمير اى دوست پيش از مرگ اگر مى زندگى خواهى * كه ادريس از چنين مردن بهشتى گشت پيش از ما
چنان كه عطار نيز گويد :
چون زيستن تو مرگ تو خواهد بود * نامُرده بمير تا بمانى زنده
و مولانا كه ميراث بر هر دو آنهاست ، مىگويد :
بهر اين گفت آن رسول خوشپيام * رمزِ موتوا قبلَ مَوتٍ يا كرام
همچنانكه مردهام من قبل موت * زان طرف آوردهام اين صيت و صوت
( مثنوى ، دفتر ششم ، بيت 754 - 755 )
سِرِّ موتوا قبلَ موت اين بود * كز پس مردن غنيمتها بود
( مثنوى ، دفتر ششم ، بيت 3837 )
نصرت بالصّبا و أهلكت عاد بالدّبور ( ص 250 ) : حديث نبوى است كه اهل سنت غالبا از طريق شعبة ، از حكم ، از مجاهد و او از ابن عباس روايت كردهاند ( الصحيح ، البخاري ، ج 1 ، ص 183 ، « أبواب الاستسقاء » ؛ ج 2 ، ص 210 ، « كتاب بدء الخلق » ؛ الصحيح ، مسلم ، ج 2 ، ص 617 ، « كتاب الاستسقاء » ؛ المسند ، ابن حنبل ، ج 1 ، ص 228 ، 324 ، 341 و 355 ؛ السنن ، النسائي ، ج 2 ، ص 40 - 41 ، « باب 24 » ) .
حديث مزبور در منابع شيعى از امام جعفر صادق ( ع ) به نقل از پدران بزرگوارش روايت شده است و مرحوم مجلسى آن را از مفاتيح الغيب ، الدر المنثور ، شهاب الاخبار و النوادر راوندى آورده است ( بحار الأنوار ، ج 11 ، ص 363 ؛ ج 19 ، ص 183 ؛ ج 60 ، ص 4 ، 16 و 20 ) .
« صبا » بادى است كه در بهار از سمت مشرق مىوزد ؛ اين باد در عرفان هويت نمادين دارد و نفحات رحمانى است كه از زير عرش بر مىخيزد . « دبور » باد مقابل صباست . در شأن صدور حديث نبوى مورد بحث نوشتهاند كه خداوند در جنگ خندق ، به دعاى پيامبر ، فرشتگان را همراه باد صبا فرستاد تا طناب خيمههاى دشمنان را بريدند و ميخها بر كندند و آتشها كشتند . خيمهها فروافتاد ، ديگها برگشت و سنگريزهها بر صورت دشمنان پاشيد ؛ رعبى در دلهاشان پديد آمد و سبب شد از معركه بگريزند و پيامبر فرمود « من به واسطهء باد صبا نصرت داده شدم و قوم عاد به وسيلهء باد دبور هلاك گشتند . » ( مدارج النبوة به نقل از لغتنامه ، ذيل صبا ؛ نيز بنگريد به : خلاصهء سيرت رسول الله ، ص 197 ) .
قاضى قضاعى در شرح حديث مورد نظر ، يارى پيامبر را توسط باد صبا در جنگ با ابو سفيان ذكر كرده است ( ترجمهء شرح شهاب ، ص 255 ) . او در همانجا به نحوهء هلاك شدن قوم عاد كه پس از نوح - عليه السلام - بودند ، مىپردازد . در قرآن كريم نيز به هلاكت قوم عاد توسط باد اشاره شده است ( بنگريد به :
آيهء 41 سورهء ذاريات ؛ آيهء 19 سورهء قمر ) .