كاه ربايد و كاهربا آهن و درخت انجير انار بار آرد امكان ندارد اينست معنى :
لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ
« 1 » .
فصل در خاصيات انسان
بدانكه بعضى از انسان خاصيتى دارند كه بعضى ديگر ندارند و هيچكس از آدميان نباشد بلكه هيچچيز از موجودات نباشد كه در وى خاصيتى نباشد .
بعضى از آدميان باشند كه هرك را ببينند و هرك را نديده باشند نام وى و نام مادر و پدر وى و نام اقارب و عشاير وى جمله را بگويند و او را از احوال گذشته و آينده خبر دهد و جمله راست باشد و هيچ دروغ نگويد و اين طايفه را نامگويان و نامجويان گويند .
و بعضى از آدميان چنان باشند كه هر چيز كه در نظر ايشان آيد و در نظر ايشان خوب نمايد هرآينه آن چيز رنجور يا هلاك شود و اين طايفه را بدچشمان و شورچشمان گويند .
و بعضى از آدميان چنان باشند كه هر چيز كه بر زبان ايشان برود هرآينه آن چيز ظاهر شود و اين طايفه را سياهزبانان گويند و شومزبانان نيز گويند .
و بعضى از آدميان چنان باشند كه هر نوع علم كه از آن دشوارتر نباشد چون روى به آن آرند در يك روز تمام آن نوع علم را ضبط كنند و هر حرفت و صناعت كه از آن مشكلتر نباشد در يك روز يا ده روز بياموزد و هر نوع علم و حرفت كه بياموزد هرگز فراموش نكند .
فصل در بيان معجزه و كرامات و در بيان وحى و الهام و در بيان معصوم و ملعون
بدانكه اين خاصياتست كه در آدمى ظاهر مىشود و اين خاصيات اثر زمان و مكانست چون اين مقدمات معلوم كردى اكنون بدانكه بعضى از آدميان
هامش
( 1 ) - روم 30