الباب الثالث و الاربعون قولهم فى المحبة
اعبد الله و اتوكل عليه فى جميع الامور « قال الجنيد : المحبة ميل القلب » . و محبت نيز صفتى است كه ميان مخلوقان باشد و ميان بنده و حق باشد . و هر صفتى كه چنين باشد از صفات متشابه باشد ، نشايد چنين صفت به حق مضاف كردن مگر در شريعت يابد هم به دو وجه و آنچه بدين ماند . و صفت محبت حق جل جلاله در شريعت آمده است ، چنان كه گفت :
يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ .
و جاى ديگر گفت :
قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ ؛
و جاى ديگر گفت :
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَتَّخِذُ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَنْداداً يُحِبُّونَهُمْ كَحُبِّ اللَّهِ وَ الَّذِينَ آمَنُوا أَشَدُّ حُبًّا لِلَّهِ .
چون چنين بود كه ياد كرديم ، چاره نيست از دانستن تأويل محبت تا فرق افتد ميان محبتى كه صفت حق باشد و محبتى كه صفت مخلوقان باشد ؛ كه هيچ معنى نيست كه از آن بيشتر شبهت بردارد .
و ديگر محبت باشد كه آن كفر باشد ؛ و باشد كه ايمان باشد .
نخست بيان كنيم محبتى كه ميان مخلوقان باشد ، تا باز فرق كنيم ميان محبت محدث و محبت قديم . اما محبتى كه ميان مخلوقان باشد اول درجهء او موافقت طبع است كه چيزى بيند يا شنود كه طبع او را