در شهر سارى الهيات شفا و شرح تجريد و اصول كافى و من لا يحضره الفقيه را براى جمعى از دانشپژوهان و طالبان علم آن سامان تدريس كرد .
صفات و خصوصيات
حزين رحمه اللّه گذشته از علم و اطلاعات وسيع و كثرت دست آوردهايش ، مظهر اوصاف و كمالات اسلامى بوده است . يكى از خصائص حزين ، همّت بلند و استغناى طبع اوست . وى با اينكه در هند غريب است و همواره مورد ارادت و دلجويى سلاطين و امراى هند بوده امّا او عزلت و انزوا گزيده و هماره خود را از ايشان بر كنار داشته و حاضر نشده با فقر و تنگدستى از آنها كمك بگيرد و قناعت را پيشهء خود ساخته و آزاد زندگى كرده است .
خصلت ديگر او در وفادارى اوست . بر اساس ارادتى كه به خاندان صفوى دارد با نادر شاه افشار دشمنى مىورزد و به قول صاحب تحفهء العالم « هنگام استيلاى افاغنه به آن ديار ( ايران ) و تسلّط پادشاه قهّار نادر شاه افشار و غصب سلطنت از آن خاندان معدلت شعار به پاس نمك آن دودمان عليّه و از فرط علو همّت و غيرت و اطلاع بر حقوق سلاطين صفويه به سلاطين بابريه . . . به قصد استمداد از محمد شاه وارد هندوستان شدم » « 1 » .
شجاعت وى نيز از موضعگيريهاى گوناگونى كه در مقابل شاه صفوى و دستنشاندگان نادر دارد معلوم مىشود . خود او مىگويد بارها شاه صفوى را اندرز داده و نصيحت كرده و از سرانجام كار او را بر حذر داشته اما گفتارش در وى تأثير نبخشيده است .
حضور فعّال او در حوادث خونينى كه در عصر او روى داده و فراخوانى مردم به مقاومت و ايستادگى در برابر دشمنان يا ستمپيشگان خودى بيانگر دليرى و تهمتنى
هامش
( 1 ) . تحفة العالم 341 .