جمع كرده است چنان كه تفسير بزرگ عجيب او كه نزديك به صد و پنجاه هزار بيت است از اين معنى اخبار مىكند ، اين تفسير اگر چه به فارسى است الّا آنكه هر چه دل را سرور مىبخشد و ديده را نور ؛ در آن تفسير وجود دارد ، و هر كس كه اين تفسير را بديدهء دقّت ملاحظه كند و تفسير مجمع البيان را نيز از نظر بگذراند مىفهمد كه مجمع البيان ملخّص مانندى از آنست بلكه قاضى نور اللّه در مجالس پس از آنكه بمدح و ثناى او چنان كه شايد و بايد پرداخته چنين گفته است :
« اين تفسير فارسى او در وثاقت تحرير و عذوبت تقرير و دقّت نظر بى نظير است ، و فخر الدّين رازى اساس تفسير كبير خود را بر روى آن گذاشته و مطالب مهمّى از آن اقتباس نموده ليكن جهت دفع انتحال بعضى از تشكيكات خود را بر آن افزوده است » .
خلاصه اين تفسير او كتابى است كه خوانندهء خود را ملول نميسازد ، و نگاه كننده‌اش را دلتنگ نميگرداند ، كتاب جامعى است كه فقيه و مفسّر و اديب و مورّخ و ناطق و واعظ و طالب فضائل و مناقب و جوياى مطاعن و مثالب از آن بهره‌مند ميشوند .
اين بزرگوار مؤلّفات ديگرى نيز دارد كه در ترجمهء حال او ذكر كرده‌اند از آن جمله شرح شهاب است كه مانند تفسير نامبردهء وى از مآخذ بحار بوده است .
( تا آنكه گفته ) من تاريخ وفات ابو الفتوح را بدست نياورده‌ام ليكن قبر شريف وى در صحن سيّد حمزه بن موسى بن جعفر عليهما السّلام است كه در جنب مزار حضرت عبد العظيم حسني است در رى ، و بر روى قبرش نام و نسبش بخطّ قديم نوشته شده است » .
شيخ محمّد على سهورى ( ره ) در عدّة الخلف في عدّة السّلف « 1 » ضمن ذكر
Footnote
( 1 ) - اين كتاب شريف از نفائس كتبى است كه بنظم بسيار فصيح در تراجم احوال ائمهء هدى عليهم السلام و علماى أعلام شيعهء اماميه - رضوان الله عليهم - برشتهء تحرير و تصنيف درآمده است و نسخهء اصل بخطّ ناظم ( ره ) در كتابخانهء نگارنده موجود است فالحمد للّه على ما أنعم به علينا .