در اينكه مراد از ميّت تنها پدر مىباشد يا شامل مادر نيز مىشود وقضاى نمازهاى فوت شده مادر نيز بر ولىّ أو واجب است ، مسئله اختلافى است . 39
نماز قضا از طرف ميّت ، لازم است به قصد نيابت از أو انجام گيرد وصرف هديه كردن ثواب عبادت به ميّت ، بدون قصد نيابت ، موجب برائت ذمّه نمىشود . 40
در قضا از ميّت ، رعايت تمامى آنچه در ماهيت عمل ميّت دخيل ومعتبر بوده ، لازم است ، نه آنچه به اعتبار مباشرت فاعل واجب بوده است ؛ از اين رو ، نمازهاى فوت شده ميّت در سفر ، بايد قصر ودر وطن تمام به جا آورده شود ؛ 41 ليكن در آهسته يا بلند خواندن قضاى نماز ميّت ، ملاك ، نماز گزار است نه ميّت ؛ از اين رو ، در نيابت از ميّت زن ، بر ولى واجب است نمازهاى جهرى ( صبح ، مغرب وعشا ) را بلند بخواند ؛ هرچند بر ميّت واجب نبوده است . همچنين است ساير احكامى كه به فاعل بر مىگردد ، مانند وجوب پوشاندن تمامى بدن براي زن ونشسته خواندن نماز براي ناتوان از ايستادن . 42
در احكام شك وسهو ، ولىّ بايد به تكليف خود عمل كند ؛ ليكن در اجزا وشرايط نماز ، آيا بايد به تكليف خود عمل كند يا تكليف ميّت در زمان حياتش ، مسئله اختلافى است . بنابر قول دوم ، بايد آنچه وظيفة ميّت در اجزاء وشرايط نماز بر حسب اجتهاد يا تقليد بوده ، عمل شود . 43
آيا ولىّ ميّت مىتواند براي به جا آوردن نماز ميّت ديگرى را أجير كند يا نه ؟ مسئله اختلافى است . 44 بنابر قول دوم ، اگر كسى از روى تبرع قضاى نماز ميّتى را به جا آورد ، كفايت نمىكند ودر نتيجة از عهدهء ولىّ أو ساقط نمىشود ؛ همچنين است صورتي كه ولى ميّت ، كسى را براي به جا آوردن قضاى نماز ميّت أجير كند وأو آن را به جا آورد . 45
رعايت ترتيب در قضاى نماز ميّت ، بر ولىّ أو در صورت علم به ترتيب وبنابر قول به وجوب آن ، واجب است . 46
به تصريح جمعى ، چنانچه ميّت به قضاى نماز خود وصيّت كند ، از عهدهء ولىّ أو ساقط مىشود . 47
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 629
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٦٢٩