روش انجام مىگيرد . يكى از آنها ، قسمت افراز است . اين روش در جايى است كه مال مشترك [ مقسوم ] به جهت برابر بودن اجزاى آن در صفات ، بر حسب اجزا ومقدار قابل قسمت باشد . مثلىها ، همچون حبوبات ، شير ، روغن وآن بخش از قيمىهايى كه داراى اجزاى برابر ومساوى اند ، مانند يك توپ پارچه ويا يك قطعه زمين هموار كه اجزاى آن يكسان است ، از اين قبيلاند 1 - - ) قسمت ) .
قسمت تراضى
قسمت تراضى : از اقسام قسمت .
در تقسيم مال مشترك ، چنانچه تقسيم مستلزم ردّ يا زيان باشد ، جواز آن منوط به رضايت همهء شركا است . بنابر اين ، با درخواست تقسيم از سوى بعضي وامتناع بعضي ديگر از آن ، حاكم شرع نمىتواند امتناع كننده را بر اين قسم از تقسيم اجبار كند 1 - - ) قسمت ) .
قسمت تعديل
قسمت تعديل : از اقسام قسمت .
در تقسيم مال مشترك ، براي جلوگيرى از اجحاف به بعضي شركا ؛ به اختصاص سهام مرغوب به بعضي ونامرغوب به بعضي ديگر ، لازم است سهام به گونهء تعديل ( مساوى وبرابر ) بين سهام داران تقسيم گردد .
تعديل سهام به سه روش امكانپذير است : يك روش ، قسمت تعديل است . در اين روش ، تعديل سهام بر حسب قيمت وارزش آن است وآن در جايى است كه مال مشترك ، قيمي ومتعدد باشد ، مانند تعدادى گوسفند يا درخت وقيمت بعض آن برابر بابعض ديگر باشد ، مانند اينكه دو نفر در سه گوسفند شريك باشند وقيمت يكى از آنها برابر دوتاى ديگر باشد . در اين صورت ، آن يكى ، يك سهم ودوتاى ديگر ، يك سهم قرار داده وبر اين مبنا تقسيم مىشوند . اين نوع تقسيم را قسمت تعديل گويند 1 - - ) قسمت ) .
هامش
( 1 ) . جواهر الكلام 40 / 340 ؛ وسيلة النجاة / 447 .
( 1 ) . شرائع الاسلام 4 / 889 ) .
( 1 ) . جواهر الكلام 40 / 340 ؛ وسيلة النجاة / 447 .