قرائت حمد : قرائت سورهء حمد در نمازهاى دو ركعتي ودو ركعت أول نمازهاى سه وچهار ركعتي از نمازهاى واجب ، واجب است 3 وترك قرائت يا اخلال به حرفى از آن ، حتى تشديد ، بلكه اعراب آن از روى عمد موجب بطلان نماز مىگردد . 4
نمازگزار در ركعت سوم وچهارم ، ميان قرائت حمد وذكر تسبيح مخيّر است ؛ 5 هرچند در اينكه قرائت حمد أفضل است يا تسبيح اختلاف مىباشد ( - - ) تسبيح ) .
آيا قرائت حمد در نمازهاى مستحب نيز واجب است ؛ به وجوب شرطي كه صحّت نماز متوقف ومشروط به آن باشد يا به وجوب شرعي وتعبدي ، يا واجب نيست ؟ مسئله محل اختلاف است . قول اشهر وجوب است . 6 برخى آن را واجب ندانستهاند . 7
بسملة جزء سوره حمد به شمار مىرود وقرائت آن واجب است . 8
خواندن ترجمهء حمد كفايت نمىكند وواجب است در قرائت ، ترتيب كلمات وآيات را آن گونه كه وارد شده است رعايت كند وچنانچه از روى عمد رعايت نكند ، نمازش باطل است ودر صورتي كه از روى سهو باشد وپيش از ركوع متذكر شود ، بايد قرائت را اعاده كند واگر بعد از ركوع متذكر شود ، اعاده لازم نيست ونمازش صحيح است . برخى در اين فرض ، سجدهء سهو ( - - ) سجدهء سهو ) را واجب دانستهاند . 9
كسى كه حمد را نمىداند ، واجب است آن را فرابگيرد وچنانچه وقت نماز تنگ است وفرصت يادگيرى ندارد ، با امكان جماعت يا خواندن از روى قرآن ، واجب است يكى از دو كار را انجام دهد وچنانچه هيچ يك ممكن نباشد ، در صورتي كه بخشي از حمد را بداند ، آن را مىخواند ؛ ليكن در اينكه عوض آن مقدارى كه نمىداند ، بايد آن مقدار از حمد را كه مىداند تكرار كند يا از آيات ديگر كه مىداند ، قرائت نمايد ويا به اندازهء آن ، تكبير ، تهليل يا تسبيح بگويد ، اختلاف است . واگر از حمد هيچ نداند ، بنابر قول مشهور ، واجب است به مقدار
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 525
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٥٢٥