از چاه كشيده مىشود ونيز نصابهاى گوسفند ، شتر وگاو در زكات ؛ همچنين عددهاى طواف ( - - ) طواف ) ، سعى ( - - ) سعى ) ورمى جمره ( - - ) رمى جمره ) ويا به لحاظ ديگر است ، همانند تحديد به هيئت ، مثل تحديد ركوع به رسيدن سر انگشتان به زانو . 4
مقصود از عدم مسامحه ، آن است كه تحديدهاى شرعي مبنى بر دقت وتحقيق است ، نه تخمين وتقريب ؛ از اين رو ، مسامحههاى عرفى در آنها راه ندارد ، مانند تحديد كر به 1200 رطل كه اگر حتى يك مشت كمتر از آن باشد ، احكام آب كر بر آن جارى نمىشود ؛ هرچند به نظر عرف ، قابل مسامحه باشد . 5
مستند قاعده : ادلهاى كه متكفل بيان حد موضوع اند ، مقتضاى ظاهر لفظ آنها عدم كفايت تقريب است واينكه ترتب احكام وآثار منوط به تحقق دقيق حد مىباشد وبا عدم تحقق حدّ ، حكمي مترتب نمىشود ، مانند آنكه لفظ هشت فرسخ در بيان مسافت قصر ، ظهور در اين دارد كه اگر مسافت در حد يك متر نيز كمتر از هشت فرسخ باشد ، حكم قصر بار نمىشود . 6
قاعدهء لامَهر لبغى
قاعدهء لامَهرَ لِبَغى : از قواعد فقهى .
قاعدهء ياد شده عبارت است از اينكه زن زناكار ، مهر ندارد . 1 عنوان قاعده برگرفته از روايتي از رسول خدا صلّى اللَّه عليه وآله است . 2 در باب نكاح به آن استناد كردهاند .
مفاد قاعده : مفاد قاعده عدم ثبوت مهر براي زن زناكار است . بنابر اين اگر ، زنى از روى اختيار وبا علم به حرمت ، تن به آميزش نامشروع دهد ، زناكار محسوب مىشود ومهريهاى به أو تعلق نمىگيرد ؛ اما اگر با اكراه واجبار مرتكب چنين عملي شود ، مهر المثل أو ( - - ) مهر المثل )
هامش
( 1 ) . القواعد والفوائد 1 / 361
( 2 ) . العناوين 1 / 189 - 210
( 3 ) . مائة قاعدة فقهية / 251
( 4 ) .
العناوين 1 / 189 - 190
( 5 ) . القواعد والفوائد 1 / 361 ؛ مقابس الأنوار / 74 ؛ كتاب الطهارة ( شيخ انصارى ) 1 / 192 ؛ ينابيع الاحكام 1 / 169 ؛ فقه الامامية / 249 ؛ العروة الوثقى 3 / 416
( 6 ) . العناوين 1 / 193 - 194 ؛ كتاب الطهارة ( شيخ انصارى ) 1 / 192 .