قاعدهء عدم ارث الكافر . . .
قاعدهء عدم ارث الكافر من المسلم : از قواعد فقهى .
قاعدهء فوق عبارت است از ارث نبردن كافر از مسلمان . به آن در باب ارث استناد كردهاند .
مفاد قاعده : مفاد قاعده اين است كه كافر از مسلمان ارث نمىبرد ، مگر آنكه مورّث أو ( ميّت ) كافر باشد ووارثِ مسلمانى نداشته باشد ؛ ليكن عكس آن صحيح است ؛ يعنى مسلمان از كافر ارث مىبرد وتفاوتى ميان اقسام كافر ؛ أعم از ذمّى ، حربي ومرتد نيست . 1
كودك در اسلام وكفر تابع والدين است ؛ يعنى اگر هر دو يا يكى از آن دو ، مسلمان باشند ، فرزند محكوم به اسلام است وچنانچه هر دو كافر باشند ، فرزند محكوم به كفر است . 2
مستند قاعده : مستند قاعدهء ياد شده ، روايات واجماع فقها است . 3
قاعدهء عدم بُطلان دم المسلم
قاعدهء عدم بُطلان دَمِ المسلم : از قواعد فقهى .
قاعدهء ياد شده كه از آن به قاعدهء « دم المسلم لا يذهب هدراً » نيز تعبير شده است ، برگرفته از رواياتى بدين مضمون ، وعبارت است از باطل نشدن خون مسلمان كه به ناحق ريخته شده است . 1 از آن ، در بابهاى شهادات ، قصاص وديات سخن گفتهاند .
مفاد قاعده : هرگاه كسى به ناحق خون مسلمانى را بريزد ، قصاص مىشود ودر صورت عدم امكان قصاص به جهت فرار قاتل يا شناسايى نشدن وى ، دية ثابت خواهدبود ؛ زيرا خون مسلمان باطل نمىشود . اين قاعده بيانگر اهميت جان مسلمان است . 2
موارد تطبيق : بر قاعدهء ياد شده آثاري مترتب است ، از جمله :
1 ) . سوگند خوردن مدعى با وجود لوث ( - - ) لوث ) در اتهام قتل . در أموال ، وظيفهء مدعى اقامهء بيّنه ووظيفة منكر ، سوگند خوردن بر ردّ ادعاى مدّعى است ؛
هامش
( 1 ) . جواهر الكلام 39 / 15 - 16
( 2 ) . 17
( 3 ) . 15 ؛ مهذب الاحكام 30 / 21 .